Kliknij na pozycję w podmenu aby zobaczyć stare (poniemieckie) fotografie.

Początki osadnictwa

Obszar Puszczy Bukowej zamieszkiwany był już od 8 -10 000 lat p. n.e. lecz było to osadnictwo sporadyczne i rozproszone. Początki stałego osadnictwa datuje się na okres środkowego brązu (1200 -1000 lat p.n.e.), z którego pochodzi, częściowo jeszcze zachowane, cmentarzysko kurhanowe w płd.- wsch. części Puszczy (tzw. las Budy). Słowianie, którzy zasiedlili ten teren we wczesnym średniowieczu założyli w rejonie Puszczy kilka warownych grodów. Zróżnicowana rzeźba terenu, obfitość wody i lasów zapewniały schronienie, żywność i miejsce wypasu zwierząt domowych. Z tego okresu pochodzą dobrze zachowane grodziska pierścieniowate (Chojna - na płd.- zach. od Osiedla  Bukowego na którym prowadzone były w latach 30-stych naszego wieku mocno zaawansowane prace archeologiczne  i wielkie grodzisko w Kołbaczu), podkowiaste (na płd. od Jeziora Zgniły Grzyb - bardzo dobrze zachowane ) oraz stożkowate (nad Jeziorem Glinna - ale nie wiadomo dokładnie w którym miejscu ,bo trudno znaleźć jakiekolwiek pozostałości  i małe grodzisko w Kołbaczu)- Było to jednak osadnictwo bardzo rozproszone, nie mające jeszcze dominującego znaczenia dla przyrody Puszczy Bukowej. Około XII-XIII wieku grody podupadły, rozwijać się natomiast zaczęły wsie zakładane na śródleśnych polanach.

Cystersi

Bardzo duży wpływ na zagospodarowanie i rozwój osadnictwa na tym terenie wywarł Zakon Cystersów sprowadzony w 1173 r. do Kołbacza. Pierwsza grupa mnichów, która przybyła z miejscowości Esrom w Danii, liczyła około 40 osób. Byli to mnisi duńscy oraz kilku z Francji i Włoch. Razem z nimi przybyła spora grupa braci świeckich - konwersów. Fundatorem nieco później wzniesionego klasztoru kołbackiego był kasztelan szczeciński Warcisław I z rodu Swiętoborzyców. W dokumencie fundacyjnym, potwierdzonym przez księcia Bogusława I, jako zalążek późniejszych posiadłości ziemskich Kołbacza wymienia się Kołbacz oraz wsie: Rekowo , Reptowo , Strugę, Sosnówko i Dąbie. Z upływem czasu posiadłości zakonu powiększały się zarówno w wyniku nadań książęcych, jak i wskutek kupna nowych terenów od ubożejących w tym czasie książąt pomorskich, rycerzy i margrabiów brandenburskich. Własnością opactwa stały się wtedy posiadłości ziemskie Binowa, Kołowa. Dobropola, Żelisławca, Kartna, Glinnej oraz Klęskowa. Duży wpływ na tak intensywny, trwający do schyłku XIV w. wzrost zasobności klasztoru miała przychylność dworu książęcego oraz władz kościelnych. Cystersi z Kołbacza wprowadzili tu nowe. intensywniejsze formy gospodarowania. Rozwinęli na bardzo dużą skalę hodowlę (kozy, konie, owce, trzoda chlewna). Sprzyjało temu sąsiedztwo Puszczy, w której w owych czasach służyła głównie jako pastwisko trzody chlewnej. Założyli w swoich dobrach sady owocowe.

Opactwo w Kołbaczu.

W Kołbaczu i okolicznych wsiach rozwinął się przemysł spożywczy (piwowarstwo, młynarstwo wodne i wietrzne) oraz rzemiosło (sukiennictwo, kuśnierstwo, szewstwo, bednarstwo, kowalstwo, ciesielstwo). Znaczne nadwyżki żywności oraz wyrobów rzemieślniczych przyczyniły się do intensywnego rozwoju handlu. Mnisi dużo czasu poświęcali pracy na rzecz miejscowej ludności. Do ich stałych obowiązków należała opieka nad chorymi i biednymi mieszkańcami okolicznych wiosek  już w 1187 roku utworzyli w Kołbaczu szpital. Ogromna aktywność gospodarcza kołbackiego zakonu oraz sprzyjające warunki lokalne doprowadziły do tego, że okres od XII do XV wieku był okresem nieprzerwanego rozkwitu kołbackiego opactwa.

Ten niezwykle intensywny jak na owe czasy rozwój, pociągnął jednak za sobą negatywne skutki dla przyrody. W rezultacie akcji osiedleńczej, intensywnej gospodarki rolnej, budowlanej i rzemieślniczej, duże połacie Puszczy zostały wykarczowane, na pozostałych wypasano bydło i trzodę chlewna. Dopiero kasata zakonu w 1534 r. i sekularyzacja dóbr klasztornych, wraz ze związaną z tym mniejszą intensywnością gospodarowania, umożliwiły stopniową, naturalna regenerację zniszczonych drzewostanów i powrót roślinności puszczańskiej na terenach wylesionych.

II Wojna Światowa

Działania wojenne na terenie Puszczy Bukowej trwały od 7 do 20 marca 1945 roku. Liczne punkty oporu atakowała od południa radziecka 47 Armia, w której składzie działały: 2 Dywizja Artylerii i l Brygada Moździerzy Wojska Polskiego w sile 312 dział i moździerzy. Ślady tych walk (okopy, transzeje, rowy przeciwczołgowe, umocnienia ziemne i betonowe) przetrwały do dziś w wielu miejscach Puszczy. We wsi Chlebowo znajduje się tablica upamiętniająca ciężkie walki 2 Łużyckiej Dywizji Artylerii Wojska Polskiego z Niemcami, kiedy w dniach 9 -15 III 1945 r. wieś ta przechodziła z rąk do rąk. Ze stanowisk wyjściowych na zachodnim skraju Wzgórz Bukowych rozpoczęło się forsowanie Odry (16 - 20 kwietnia 1945 r). Kierował nim. ze wzgórza na wschodniej krawędzi doliny Odry w Radziszewie gen. Paweł Batow - dowódca 65 Armii. Około l km dalej na północ, na jednym ze wzniesień, zwanym Wzgórzem Bombardierów znajdują się pozostałości stanowisk ogniowych l i 2 Baterii 48 Pułku Artylerii Lekkiej 2 Łużyckiej Dywizji Wojska Polskiego, które 20 marca 1945 r. ostrzeliwały stąd nieprzyjaciela wycofującego się z rejonu Mostu Cłowego i Dworca Głównego w Szczecinie.

Budowa tej autostrada była jednym z pretekstów do wybuchu wojny.

Współczesność

W 1985 roku, na wniosek Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w Szczecinie, całość lasów Puszczy Bukowej została uznana za lasy ochronne.   W 1996 r. powołano na terenie Nadleśnictwa Kliniska i tej części Nadleśnictwa Gryfino, którą tworzy Puszcza Bukowa - Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Puszczy Bukowej i Goleniowskiej". Jego zadaniem jest edukacja leśno-przyrodnicza oraz testowanie wzorcowych metod ekologicznej wielofunkcyjnej gospodarki leśnej.

Zagospodarowanie Wzgórza Widok

Dział "DZIEJE" opracował  Edward Kłosiński