HULTAJSKA DROGA, łączy Szczecin Podjuchy (ul. Wschodnia?) z Psim Polem, gruntowa, dług. 750 m. Zaczyna się na granicy lasu i miasta Szczecina, zatacza łuk w Jeziornym Kącie i biegnie na płd.-wsch. - 100 m odchodzi na wschód połączenie do Drogi Granicznej i Ganku, zaraz potem skrzyżowanie ze ścieżką Nad Jeziorną - 550 m zbieg z drogą Nad Jeziorną, dalej razem z nią do Psiego Pola. - Spitzbubenweg (der Spitzbube: hultaj). /C2/ JACKOWSKIEGO, GŁAZ-, głaz dr-a Jerzego Jackowskiego - zob. Źródliskowa Buczyna /G6/ JAŁOWCOWA, Jałowcówka (?), Jałowczycha (!), wzgórze, ok. 77 m n.p.m., położone na płn.-wsch. od skrzyżowania Drogi Kluckiej z Drogą Chlebowską, w części zach. przecięte przekopem tej ostatniej. Od płn. opada ku Dolinie Cichej, od wsch. wąska przełączka odziela je od Sobolowej Góry. Porośnięte lasem sosnowym (oddz. leśny 290). - Wachholder Berg, Wacholder Berg (der Wachholder: jałowiec). /B/C3/ JAMNO, owalna, malownicza dolina między Długą Górą od płn.-zach. i Czajczą Górą od płn., wsch. i płd.-wsch., w zachodniej części nieco zabagniona. Od płd. dwa wyjścia na Drogę Binowską. Wys. 95 - 66 m n.p.m. Na płn. zbiega się z przełęczą Rawcza. Porośnięta starym rzadkim drzewostanem bukowym. (Oddz. leśny 329). /C4/ JARZĄBKI,Pole namiotowe pow. 0,8 ha, 90 miejsc, plaża trawiasta, pomost, parking; położone przy Drodze Siennej obok jej skrzyżowania z Drogą Czterech Podków, nad brzegiem płd.-zach. krańca jez. Binowskiego, na pograniczu uroczysk Gorzeń i Lisia Miedza. Do 1945 restauracja turystyczna. - Seeblick. /C6/ JASNA POLANA, Piekiełko, podmokła łąka śródleśna na płn.-wsch. krańcu puszczy, w dolinie Trawny. Wcięta długim wąskim pasem między wyniosłość, którym przebiega Królewski Bruk od płn. i stok Guślarz od płd., od zach. zamknięta Piekielnikiem. Ładny młodnik brzozowy porasta jej wylot na Polanę Śmierdnicką. - Helle, Hölle. (die Hölle = piekło). Nazwa ta wg miejscowej tradycji pochodzi jakoby stąd, że jasna zieleń traw kontrastująca z ciemnymi barwami otaczających buczyn zwabiała i wciągała na dno ludzi i zwierzęta. /F/G6/ JASNE WROTA,krótki, ok. 150 m dług., wąwóz w płd.-środk. części Puszczy Bukowej. Styk oddz. leśnych 325 i 326. Przebiega tędy droga Zygzak. U zach. wylotu wąwozu otwiera się widok na Sarnią Polankę. /E4/ JELENICA zob. Jelonka. JELENIE WZGÓRZE zob. Jelonek (1) JELENI GRZBIET zob. Jelonek (1) JELONKA, Jelenica, - długa, wąska, na znacznych odcinkach malownicza dolina schodząca ze szczytu Bukowca ku płn.-wsch., następnie ku płn. i łączy się z doliną Chojnówki ok. 150 m na płn.-wsch. od Oczka Marzanny. Mniej więcej w połowie długości znajduje się małe podmokłe zaklęśnięcie, z którego wypływa okresowy strumień o tej samej nazwie. W górnych partiach doliny zbocza strome , zwłaszcza od strony płn. i płn.-wsch. (wzgórze Jelonek). Między dolne jej partie a to wzgórze wciska się niewielka dolinka zwana niekiedy Jelonką Małą, z której też wypływa krótki okresowy strumień uchodzący do Chojnówki, bezimienny. - Hirsch Grund. /2,8/
- okresowy strumień wypływający z niewielkiego podmokłego zaklęśnięcia doliny leżącego w połowie jej długości; ostatnie 350 m przepływa w głęboko wciętym korycie. /D3/
JELONEK, - Jelenie Wzgórze, Jeleni Grzbiet, wzgórze w środkowej części puszczy, 131,5 m n.p.m., odchodzi od głównego pasma Wzgórz Bukowych tworząc wąski grzbiet wydłużony ku płn.-zach. i płn., opadający stromymi stokami w dolinę Jelonki i Małej Jelonki od płd.-zach. i zach. oraz Doliny Domowej od płn.-wsch. i wsch. Kończy się stromym stokiem o ponad 30 m wys. względnej po dojściu do doliny Chojnówki obok Szwedzkiego Kamienia. Grzbietem prowadzi ścieżka widokowa o niepowtarzalnym uroku. W odległości ok. 1,2 km od tego kamienia odchodzi ku wsch. malownicze zejście do Doliny Domowej. (Styk oddz. leśnych 262, 284 i 263,285). - Hirsch Kamm.
- niewielki głaz narzutowy, zalegający w miejscu, gdzie wąski grzbiet wzgórza Jelonek łączy się z głównym pasmem Wzgórz Bukowych, kilkadziesiąt metrów na wsch. od przebiegającej grzbietem ścieżki. /D3/
JELONKA MAŁA, zob. Jelonka (2) JEZIORNA, Jezierna, Jeziora, Jeziorka, Izera (!)strumień wypływający ze źródła u płd. podnóża Świątka. Kieruje swe wody na zachód głęboką i malowniczą doliną wzdłuż płn.-zach. skraju puszczy. Po zach. stronie autostrady berlińskiej nawadnia Jeziorne Stawki i następnie krytym kanałem uchodzi do Regalicy. Dług. ok. 3 km, w tym na terenie Puszczy Bukowej ponad 1 km. Od źródła strumienia prowadziły na szczyt Świątka niezachowane drewniane schody. - Iserbach, Iser Bach. /C2/ JEZIORNY KĄT, niewielka wysoczyzna w obrębie rezerwatu przyrody Bukowe Zdroje, ok. 110 m n.p.m. na płn.-zach. krańcu Puszczy Bukowej, na wsch. od Świątka i na płd. od Moszczna, od wsch. ograniczona Drogą Graniczną, zaś od płd. ścieżką Nad Jeziorną (oddz. leśny 254), porośnięta borem sosnowym. - Iserplatte /C2/ KAMIENNA GÓRA, wzgórze w płn.-środk. części puszczy, o dwu szczytach 121,3 m n.p.m. na płd. i 112,7 m n.p.m. na płn.; wąski grzbiet wysunięty ku płn.-zach. z końcowym cyplem skierowanym na płn.-wsch. Leży między doliną Stroni na zach., obniżeniem Drogi Grońskiego na płn. i łączy się z Równią od płd.-wsch. Porośnięte ponad 120-letnim drzewostanem bukowym (oddz. leśny 248). Objęte rezerwatem Bukowe Zdroje. Punkty widokowe. - Nazwa od dwu zalegających tu głazów narzutowych: Chojniak, "Semafor". /D2// KAMIEŃ SERCE, zob. Młyński Kamień KAMIEŃCE, niewielkie uroczysko w oddz. leśnych 207,219 i 220, obejmujące przełomowy odcinek Potoku Dobropolskiego w miejscu, gdzie od drogi gruntowej Glinna - Dobropole Gryfińskie odchodzi ku zach. ostro pod górę droga (ścieżka) do Glinieckiego Bruku. W dość głęboko wciętym korycie strumienia głazy narzutowe. /H6/ KARWIA, strumień we wsch. części puszczy, bierze początek z kilku (ośmiu?) źródeł w podmokłym zagłębieniu terenu rozcinającym Szczucin w jego płd. części (oddz. leśne 124,125,140). Płynie na wsch. bogato urzeźbioną, miejscami podmokłą dolinką i uchodzi do Potoku Śmiernickiego z jego lewego brzegu nieco poniżej Źródlisk. - Nazwa z charakterystyczną dla dialektu kaszubskiego archaiczną grupą głoskową "ar" w miejscu ogólnopolskiego "ro" (Krowia). Kuhbach. /H4/ KIEŁPIŃSKA, DROGA-, droga gruntowa, miejscami scieżka, łączy Szczecin Kijewko z Kołówkiem. Dług. 4,0 km. PRZEBIEG: 0,0 km przejazd przez tory PKP w Kijewku. Na płd. wraz ze Zbójnym Traktem, od którego po 50 m odchodzi skosem na płd.-zach. - 0,5 km mostek na Wielkiej Niedźwiedziance tuż obok jej połączenia się z Małą Niedźwiedzianką, stąd lewym brzegiem strumienia przez szeroką dolinę porośniętą pięknymi łęgami - 1,7 km mostek na strumieniu - 2,0 km następny mostek (początek drogi Przez Siodło) - 2,4 km zmiana krajobrazu: rozpoczyna się stary las bukowy - 2,5 km zbieg z Drogą Sarnią - 2,8 km rozlewisko strumienia - 3,2 km nieckowate zamknięcie doliny u podnóża Wysoczyzny Kołowskiej. Tu rozwidlenie ścieżek: ku południowemu wschodowi pod górę do połączenia z Królewskim Brukiem na Lisicy oraz ku południowemu zachodowi pod górę do połączenia z Drogą Górską i Kołowską. Wzdłuż drogi kilka drobnych wywierzysk. Ciągi widokowe. - Nazwa od kaszubskiego kiełp: łabędź. Kolpinsche Weg, Barenbruch Weg. /E3/ KIRA, droga łącząca Lisią Drogę z Kołowem, brukowana, częściowo gruntowa. Biegnie doliną Lisiego Potoku powyżej ujścia Stromżyka, początkowo na zach., potem zatacza szeroki łuk ku północy. Dług. 2,2 km. P R Z E B I EG : 0,0 km rozwidlenie z Lisią Drogą - 0,3 km zbieg z drogą Przez Siodło - 0,5 km po prawej Lwia Paszcza, po lewej Zamczysko - 1,5 km skraj Polany Kołowskiej - 2,2 km początek wsi Kołowo. Malownicza, urozmaicona krajobrazowo. - Nazwa przeniesiona z Tatr, w gwarze podhalańskiej oznacza zakręt drogi. Hoerning Weg. /F4/ KIZIKA, JEZIORO- (!) zob. Piasecznik Wielki KLASZTORNE, wzgórze w głównym paśmie Wzgórz Bukowych, 133,7 m n.p.m., położone na wsch. od Trzech Braci. Rozcięte przekopem Drogi Kołowskiej. Wzdłuż podnóża od zach. biegnie Droga Graniczna, od płd. - Droga Klucka, rozdzielając je od Kopytnika (oddz. leśne 265, 274). Porośnięte starym lasem bukowym, częściowo borem sosnowym; na stokach płd. piękny drzewostan modrzewiowy (tzw. Klasztorne Modrzewie). Od 1890 r. na szczycie stała wzniesiona przez Buchheide Verein drewniana wieża widokowa, uszkodzona w 1945 r., uległa dewastacji. - Nazwa stąd, że wzgórze było kiedyś własnością klasztoru cystersów w Kołbaczu. Kloster Kopf. /C3/ KLĘSKOWO, - leśniczówka nadleśnictwa Gryfino, położona w płn. części Puszczy Bukowej, ale na końcu wydłużonej półenklawy należącej administracyjnie do m. Szczecina, na krawędzi zach. urwistego zbocza doliny Rudzianki w odl. ok. 1 km na płd. od wiaduktu autostrady. Ok. 100 m na płd.-zach. od zabudowań na wzniesieniu bez nazwy opadającym od wschodu ku Rudziance, a od płd. ku dolinie Suchego Potoku k a m i e ń nagrobny (?) sprzed 1945 r. /E2/
- grodzisko, zob. Chojna
KLIN zob. Leśniakłączy Szczecin Klucz (ul. Bielańska) z przełęczą Trzech Braci (Drogą Kołowską i Graniczną), częściowo brukowana. Dług. 3,0 km. Od granicy miasta na skraju puszczy biegnie Niecką Klucką ku płn.-wsch. - 1,0 km skrzyżowanie z Drogą Chlebowską, za nim po lewej Jałowcowa i nieco w głębi Sobolowa Góra - 2,2 km rozwidlenie (zarośnięte) ze Starą Drogą Klucką, na wyraźnym zakręcie w prawo. - Hockendorfer Weg, Hockendorfer Dienst Weg. /B/C3/ KLUCKA, NIECKA-, szerokie obniżenie w płd.-zach. partii Wzgórz Bukowych. Zaczyna się po płd. stronie głównego pasma wzniesień na zach. od Ławicy na płd. od Trzech Braci, przybierając początkowo kierunek płd.-zach., prostopadły do zasadniczego kierunku Wzgórz, potem coraz bardziej odchyla się ku zach. Od płn. opadają ku niej Sobolowa Góra i Jałowcowa, od płd. Czajcza Góra, Długa Góra i Durna Góra. Przebiega przez nią Droga Klucka. Przeważają drzewostany sosnowe w różnym wieku, występują też stosunkowo niewielkie płaty starych dębów oraz młodych modrzewi i brzóz. Szereg punktów widokowych. /C4/ KŁOBUCK,zob.Kłobucko KŁOBUCKI, POTOK-, strumień, biorący początek z podmokłego obniżenia terenu zwanego Brzezień. W górnym biegu płynie szeroką malowniczą doliną początkowo na wschód, potem na płn.-wsch. Przyjmuje kolejno z prawego brzegu Mały Potok, Dobropolskie Źródło, Sułtańską Wodę i dopływ bez nazwy tuż przed Wieleckim Stawem, zaś z lewego brzegu krótki okresowy ciek koło Zamecznej Góry, bezimienny strumień koło Mylnej Góry, Sosnówkę oraz dopływy bez nazwy uchodzące po zach. stronie szosy E65 i na południe od Szczecina Jezierzyc. Przepływa przez Wielecki Staw. Potem płynie głęboką dolinką, w której w XIX w. istniały dwa młyny wodne; jeden z nich zamieniony na restaurację przetrwał do II wojny światowej. Wpada do Płoni z jej lewego brzegu powyżej stawów w Szczecinie Jezierzycach. Nad strumieniem płaty olsu i łęgu olszowego, z których najpiękniejsze włączono do rezerwatu Buczynowe Wąwozy. Dług. ponad 8 km, w tym na terenie puszczy ok. 6 km. - Keller Bach, Kellerbach. /J3/4/ KŁOBUCKO, Kłobuck, Kłobuk, uroczysko we wsch. części Puszczy Bukowej położone między szosą E65 na zachodzie i rzeką Płonią na wschodzie, na płd. od Potoku Kłobuckiego. Tereny prawie płaskie, obniżające się lekko na płn.-wsch. i wsch., gdzie opadają stromą, do 10 m wys., skarpą w dolinę Płoni. Na krawędzi skarpy punkty i ciągi widokowe. Oddz. leśne 1-3, 6 - 9, 12, 13, 14 a-d, 17, 18 a-e, 21a. Na dawnej linii kolejowej przebiegającej równolegle do szosy były w latach 50. i 60. dwa przystanki załadowcze do wywozu drewna; jeden z nich nazywał się Kłobudzko (!). Nazwa od rośliny kłobuk: dzwonek (Campanula). - Kellerbecker Mühle. /J4/5/ KŁOBUK, zob. Kłobucko KOŁBACZ Z zabytków architektonicznych Kołbacza na szczególną uwagę zasługują:
- Zespół dawnego opactwa cysterskiego w Kołbaczu, zaliczany do najcenniejszych zabytków Pomorza Zachodniego. W skład tego zespołu wchodzą:
- kościół ceglany - późnoromański i gotycki - budowany w kilku fazach od 1210 do 1347 roku, pierwotnie jako bazylika trójnawowa; po sekularyzacji konwentu przebudowano jego nawy na spichlerz; w 1720 roku rozebrano nawy boczne; obecnie kościół parafialny zajmuje tylko prezbiterium i transept;
- trójskrzydłowy klasztor - ceglana gotycka budowla z wieków XIII i XIV - przylegający od południa do kościoła; w 1720 roku rozebrano skrzydło południowe i wschodnie; zachowane częściowo skrzydło zachodnie - tzw. Dom Konwersów - restaurowano w latach 1975-1978;
- dom opata - ceglany, gotycki - zbudowany około 1250 roku; przebudowany w wiekach XVII i XIX (m.in. nadbudowa ryglowa); odbudowany w latach 1985-1986;
- baszta obronna, zwana więzienną, z pierwszej połowy XIV wieku;
- stodoła z XV wieku, ceglana, gotycka; przebudowana w XVIII wieku;
(m.in. szczyty ryglowe); remontowana w latach 1984-1987. Z opactwem cysterskim w Kołbaczu wiąże się wiele miejscowych legend.
- Zespół podworski w Kołbaczu, na który składają się:
- dwór - ceglany, klasycystyczny - zbudowany około 1800 roku; przebudowany; obecnie mieści się tu dyrekcja Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego;
- oficyna - ceglana, klasycy styczna - z XVIII wieku.
/J6/7/ ? KOŁOWO,sołecka wieś rolnicza w obrębie Polany Kołowskiej położona na Wysoczyźnie Kołowskiej, wys. 130 - 135 m n.p.m. Jest najwyżej zlokalizowaną wsią Niziny Szczecińskiej z własnym klimatem lokalnym, charakteryzującym się silnymi wiatrami, krótszym o dwa tygodnie niż na obrzeżach puszczy okresem wegetacji roślin, najdłuższym utrzymywaniem się pokrywy śnieżnej. Leży na zbiegu Drogi Kołowskiej z drogami do Binowa, do Leśnej Szosy (Wygon) i Lisiej Drogi (Kira).
Jedna z najstarszych wsi na Pomorzu Szczecińskim, założona w 1183 r. jako własność klasztoru cystersów w Kołbaczu. Prawo własności potwierdził cystersom w 1255 r. książę Barnim I. W 1535 r. oddana w lenno ostatniemu z opatów klasztoru, Bartolemeusowi Schobbe, po jego śmierci weszła w skład dóbr książęcych. W 1618 r Lubinus na swej mapie zaznacza kościół w tej wsi. W 1945 r. stąd 15.III. ruszyły do ostatecznego natarcia na hitlerowskie przedmoście nad Odrą radzieckie 47 armia i 2 armia pancerna. W 1963 r. uruchomiono przekaźniką stację radiowo-tv (zob. Lisica). Po 1970 r. rozważano zlokalizowanie tu elektrowni pompowej, wykorzystującej różnicę poziomów jez. Piasecznik Wielki i Piasecznik Mały.
Mieszkańców 85 (1983). Do 20 gospodarstw indywidualnych należy ogółem 339,6 ha ziemi, w tym gruntów ornych 235,4 ha, sadów 17,8 ha, łąk 17,2 ha, pastwisk 7,1 ha, wód stojących 1 ha; ponadto zabudowa zajmuje 7,8 ha i drogi 15,7 ha. Sklep spoż.-przemysłowy. Warsztat ślusarski.
Założenie wsi: o w a l n i c a wokół dwu niewielkich stawów na nawsiu. Między nimi kościół fil. p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa, mur. neogot. z elementami neorom., z końca XIX w., na kam. fundamentach wcześniejszych; wieża w przyziemiu kam., wyżej ceglana, czworoboczna, zwieńczona wysokim 6-bocznym hełmem ceramicznym i czterema wieżyczkami narożnymi. Wewnątrz na styku nawy i prezbiterium wmurowane w posadzkę trzy płyty nagrobne, z których szczególnie cenna jest płyta opata kołbackiego Jana Jordani, zm. w 1395 r., z wapienia, o wymiarach 169 x 100 cm. Rysunek (ryt w kamieniu zatarty w części środkowej) przedstawiaja postać zmarłego w cysterskim habicie, z laską opacką przytrzymywaną lewą ręką i z grubą księgą w prawej dłoni. Uderza wyrazista charakterystyka głowy z kosmykami włosów nad odstającymi uszami i mocnej w wyrazie twarzy. Rysunek obiega bordiura z napisem w łacińskiej minuskule: "anno. dni. mcccxcv. ipo. die. s. marie. magdalene. obiit. duus. johannes. jordani. abbas. xxii. hs. loci. q. eudem. locu. valde. laudabiliter. rexit. per. xix. anos. orate. deu. p. eo" (co znaczy: Roku Pańskiego 1395 właśnie w dniu św. Marii Magdaleny (tj. 22.VII) zmarł pan Jan Jordani opat w tym miejscu, który tu bardzo chwalebnie rządził 19 lat. Módlcie się do Boga za niego). - Jest to jedna z niewielu zachowanych płyt (obrazująca zachodniopomorską plastykę nagrobną w okresie od 1 poł. XIV do pocz. XVI w. Dwie pozostałe płyty to płyta koniuszego książęcego, zm. w 1615 r. i płyta łowczego, zm. w 1775 r. Płyty nagrobne przenoszono z czasem w inne miejsce, aby uchronić je przed zniszczeniem; w posadzkach pozostały jedynie płyty tutejsze i płyta w Mechowie Pyrzyckim. Na c m e n t a r z u kościelnym ślady i pozostałości grobów sprzed 1945 r., a w obniżającej się ku wschodniemu stawowi części groby z okresu powojennego; resztki ogrodzenia kam.; kilkadziesiąt drzew ok. 50-100-letnich, głównie jesiony wyniosłe i klony jawory, ponadto dwa okazy jesiona wyniosłego odm. zwisającej, 2 okazy cisa pospolitego i 1 okaz cyprysika groszkowego, 4 okazy świerka pospolitego i 3 okazy żywotnika zachodniego, ponadto krzewy, m.in. karagana syberyjska, bez pospolity i róża dzika.
Z e s p ó ł p o d w o r s k i zdewastowany po 1945 r.: pozostałości dworu: część tarasu i fundamenty w gęstych zaroślach; piwnica - lodownia z kopulastym sklepieniem, w gęstych zaroślach leszczyny; p a r k o pow. ok. 0,3 ha z 16 gatunkami drzew i 13 gatunkami krzewów oraz pojedynczymi okazami starodrzewu, m.in. buk pospolity odm. purpurowa o obw. pnia 300 cm, 3 sosny wejmutki, z których jedna o obw. pnia 220 cm, 2 kasztanowce białe. Przy zach. granicy parku kopiec widokowy od strony parku wzmocniony murkiem oporowym, ocieniony dwoma kasztanowcami; stąd szeroka panorama Polany Kołowskiej i w dali Równiny Wełtyńskiej. Dziedziniec trawiasty częściowo ogrodzony murem ceglanym, słupy bramne cegl. - Dom nr 16, cegl., z przedprożem; elewacja frontowa zdobiona bogatymi obramieniami otworów i fryzem ceramicznym. - Przed nr 6 pomnikowa lipa o obw. pnia 365 cm, wys. ok. 20 m i średnicy korony ok. 20 m. PKS w odl. 0,3 km na zbiegu Drogi Kołowskiej z Królewskim Brukiem (1x dziennie). - PKP Szczecin Dąbie ok. 8 km na płn. - Kolow /E4/
KOŁOWO � WIEŻA ( Ośrodka Radiowo Telewizyjnego ) Obiektem budzącym powszechne zainteresowanie turystów są maszty ośrodka radiowo-telewizyjnego w Kołowie, ustawione na płaskim wierzchołku wzgórza Lisica. Pierwotnie stała tam wieża spadochronowa. Około 1930 roku przebudowano ją na wieżę widokową (wysokości 36 m). Na jej miejscu - w 1968 roku - ekipa specjalistów z Mostostalu Zabrze zmontowała 228-metrową iglicę stalową, na której zainstalowano anteny RTV. Później dobudowano jeszcze antenę paraboliczną, podwyższając maszt o dalsze 25 m. W roku 1985 to samo przedsiębiorstwo wzniosło nowy maszt o wysokości, wraz z anteną, 267 m. W 1989 roku stary maszt rozebrano do wysokości 61 m. Maszty te stanowią dominantę całego mikroregionu Puszczy Bukowej; są doskonale widoczne ze wszystkich stron w promieniu kilkunastu kilometrów. KOŁOWSKA, DROGA-, Główna trasa komunikacyjna w obrębie Puszczy Bukowej przebiegająca wzdłuż całego pasma Wzgórz Bukowych. Łączy Szczecin Podjuchy (ul. Smocza) z międzynarodową szosą Świnoujście - Jakuszyce E 65; droga wojewódzka 436 do zbiegu z Leśną Szosą, potem 437 do Dobropola Gryfińskiego. Nawierzchnia asfaltowana, poza Dobropolem żwirowa. Zasadniczy kierunek przebiegu płd.-wsch. i wsch. 0,0 km wiadukt autostrady na końcu ul. Smoczej. Do 0,25 km wspólnie z Drogą Chlebowską - 1,1 km w prawo skosem odchodzi niezbyt czytelna droga do Czajczej Przełęczy - 1,5 km w lewo Stara Droga Klucka - 2,2 km zbieg z Drogą Graniczną - 2,5 km początek przełęczy Trzech Braci, od zach. dołącza Droga Klucka, na płd. odbiega Droga Graniczna - 2,6 km. koniec Trzech Braci, zbieg z Drogą Chojnowską - 3,4 km po lewej wierzchołek Bukowca - 3,8 km Przełęcz Bukowa - 4,3 km z prawej (od płd.) wylot Drogi Żołnierskiej - 5,0 km słabo czytelne trawiaste dojście do drogi Moszczenica (Dylówka) i zaraz zbieg z Drogą Górską (od płn.) i drogą Zygzak (od płd.) - 5,1 km początek Polany Kołowskiej - 6,1 km zbieg z Królewskim Brukiem, po lewej ośrodek przekaźnikowy radiowo - tv. 6,4 - 6,8 km wieś Kołowo - 7,2 km w prawo skosem odchodzi Stara Droga Kołowska - 7,9 km koniec Polany Kołowskiej - 8,5 km zbieg ze Zbójnym Traktem, po prawej rezerwat Kołowskie Parowy - 9,1 - 9,4 km skrzyżowanie dróg Kołowskie Parowy, koniec rezerwatu - 10,1 km skrzyżowanie z Drogą Słoneczną - 10,8 km zbieg z Glinieckim Brukiem - 11,0 km początek Polany Dobropolskiej, ku płn. brukowane połączenie z Drogą Bieszczadzką - 12,2 km płn. kraniec wsi Dobropole Gryfińskie, ku płn. odchodzi Droga Dobropolska, ku płd. bezimienne drogi do Glinnej i Starego Czarnowa - 13,3 km koniec Polany Dobropolskiej - 13,7 km skrzyżowanie z Drogą Trawiastą - 15,2 km zbieg z szosą E65. Liczne prze-kopy. Szereg krótkich ciągów i punktów widokowych. - Kolower Strasse, Kolower Weg, Kolower Landstrasse, Colower Weg /G3 � J6/ KOŁOWSKA, POLANA-, bezleśna przestrzeń wokół wsi Kołowo, położona w środkowej części puszczy, otoczona jej lasami z wyjątkiem krótkiego odcinka (ok. 1 km) na płd., gdzie łączy się z Polaną Binowską. Kształtem zbliżona do elipsy; obwód ok. 9 km dług.; największa rozciągłość południkowa 2,4 km, równoleżnikowa - 2,0 km. Wys. od ok. 140 m n.p.m. (bezleśny wierzchołek Lisicy) do 87,3 m n.p.m. (obniżenie pozostałe po dawnym jez. Dolisko). Teren w płn. i środk. części falisty, na płd. od Drogi Kołowskiej bogato urzeźbiony, opadający ku płd. Duże powierzchnie wykorzystane rolniczo. W zagłębieniach niewielkie jeziora (Jez. Białe, Plebanka, Lisie Stawki) oraz mokradła i torfowiska po lądowiejących jeziorach (Niedźwiedzie Błoto, Sołtysi Dół, Dolisko). Liczne ciągi i punkty widokowe. - Kolower Strasse, Kolower Weg, Kolower Feld /E/F4/5/ KOŁOWSKA, WYSOCZYZNA-, środkowy fragment głównego grzbietu Wzgórz Bukowych, znacznie rozszerzony (do ok. 1 km na zach. od Kołowa). Leży na nim wieś Kołowo. Wys. od 140,2 do 122,7 m n.p.m. Obejmuje część Polany Kołowskiej na płn. od Drogi Kołowskiej, Kołówko i przyległe partie lasów między Drogą Górską na zach. a Zbójnym Traktem na wsch. Pn. skraj pocięty jest głębokimi wąwozami, gdzie na zboczach występują niewielkie wywierzyska i wysięki sączące wodę przez cały rok. /E4/ KOŁOWSKI PARÓW,wąska, dość kręta dolina o wysokich i stromych zboczach, wcinająca się głęboko od płn. w Wysoczyznę Kołowską w obrębie rezerwatu przyrody Kołowskie Parowy; jej podmokły początek zajmuje płd. część rezerwatu (oddz. leśny 178). Ciągnie się w kierunku płn. a potem płn.-wsch. Malownicza. Przepływa przez nią strumień Utrata /G5/. KOŁOWSKI RÓG (!) zob. Kołówko KOŁOWSKIE PAROWY, - im. mgr-a inż. Józefa Lewandowskiego, rezerwat przyrody położony w środk. części Puszczy Bukowej między Zbójnym Traktem na zach., Drogą Kołowską na płd. i Leśną Szosą na wsch., obejmujący oddz. leśne 178 i 179. Chroni buczynę pomorską wykształconą w wariancie typowym, porastającą wysoczyznę i zbocza Parowu Kołowskiego. Znajduje ona optymalne siedliska i wykazuje największą żywotność. W runie występują tu trawy: perłówka jednokwiatowa, kostrzewa leśna, prosownica rozpierzchła, a z innych roślin zielnych marzanka wonna, szczyr trwały, fiołek leśny, gajowiec żółty, zawilec gajowy, szczawik zajęczy, rosną tu także paprocie i mchy. Dno parowu zajmuje buczyna źródliskowa, gdzie w drzewostanie oprócz buka występuje jesion i w niewielkiej domieszce dąb szypułkowy. Przez rezerwat przepływa strumień Utrata zanikający nagle i ponownie pojawiający się na powierzchni. Rezerwat utworzony w 1956 r. obejmował pierwotnie pow. 24,07 ha, po zmianie w 1964 r. - 24,39 ha /10,11/
Na zbiegu Leśnej Szosy i Drogi Kołowskiej ustawiono głaz narzutowy, granit różowy o obw. 4,4 m i wys. 1,5 m z tablicą upamiętniającą Józefa Lewandowskiego, wybitnego leśnika, pioniera zagospodarowania lasów Pomorza Zach., wieloletniego dyrektora OZLP w Szczecinie /G5/
- skrzyżowanie dróg w środkowej części puszczy, odcinek ok. 300 m asfaltowany, na którym Droga Kołowska i Leśna Szosa biegną wspólnie z płn.-wsch. na płd.-zach. Na płn. skrzyżowaniu początek Drogi Słonecznej, na płd. - koniec Starej Drogi Kołowskiej /G5/
KOŁOWSKIE TRZĘSAWISKO (!) zob. Niedźwiedzie Błoto K o ł ó w k o (!)dawna gajówka w sołectwie Glinna, położona na wprost wylotu Zbójnego Traktu na Drogę Kołowską. Zabudowania mur., tynk., 1890 r. Oddz. leśny 194b. Po przeciwległej stronie Drogi Kołowskiej w płd.-zach. rezerwat przyrody Kołowskie Parowy, tablica informacyjna. Ok. 200 m na zach. Jezioro Białe. - Kolow /E4/ KOŁÓWKO, Kołowski Róg (!), uroczysko obejmujące płn.-zach. skraj Polany Kołowskiej i Lisicę oraz przylegające partie lasu od Drogi Górskiej do Królewskiego Bruku (część oddz. leśn. 184 - 186). W obrębie uroczyska znajdują się Lisie Stawki oraz pozostałości dawnej restauracji turystycznej Friedenslinde. Wzdłuż Drogi Kołowskiej i skraju lasu ciągi widokowe. - Kolower Spitze /E3/4/ KOŁYSKA, głaz narzutowy, granit szary o obw. 13,4 m i wys. 1,95 m, z nieckowatym wklęśnięciem na górnej płaszczyźnie: zalega pod szczytem Glapiego Garbu w pierwszym od strony Polany Binowskiej zagłębieniu stoku. Wiąże się z nim legenda miejscowa: W czasach wypraw krzyżowych na zamku w Glinnej mieszkał rycerz pomorski Grzymisław z młodą, piękną żoną Kingą i malutkim dzieckiem. Grzymisław wraz z księciem Warcisławem wyruszył do Ziemi Świętej i długo nie wracał. Kinga wiernie czekała na jego powrót, ale z biegiem czasu zalotnicy coraz śmielej odwiedzali zamek. Pewien rycerz - rabuś wyrzucony z zamku, postanowił przez zemstę wziąć siłą zamek i Kingę. Przybył nocą ze swymi knechtami, ale straż czuwała. Zawrzała walka. Kiedy stało się jasne, że nieliczna pozostawiona na miejscu załoga nie odeprze ataku, kasztelan z Kingą i dzieckiem opuścił mury tajnym wyjściem. Nad jeziorem czekały ukryte, zawsze gotowe konie. We troje popędzili w las. W bezpiecznym miejscu postanowili odpocząć. Kinga położyła dziecko na głazie, który natychmiast uformował w sobie wklęśnięcie i stał się dla maleństwa wygodną kołyską. Wtedy usłyszeli tętent. Kasztelan i Kinga przestraszyli się, że to pogoń za nimi, okazało się jednak, że to wracał nareszcie Grzymisław ze swoją drużyną. - Wiegenstein /D4/ KOŃSKI TARG, płd. odcinek doliny Trawny, głęboko wcięty między wzgórze Odyniec i wyniesienie bez nazwy, którym przebiega Królewski Bruk. Rozciąga się na przestrzeni ok. 600 m od podnóża Lisicy ku płn., gdzie przechodzi w Trawno. Wg miejscowej tradycji miała tu być kryjówka, w której bandy, grasujące na obszarze puszczy, miały gromadzić zrabowane konie dla dokonania podziału i handlu nimi. - Pferde Markt /E3/ KOPIEC zob. Czajcza Góra KOPIENIEC /B/C2/ KOPYTNIK, Garbisko, wzgórze, 132,0 m n.p.m., w głównym paśmie Wzgórz Bukowych na płd. od Drogi Kluckiej, a na zach. od Cietrzewicy. Na południu Ławicą oddzielony od wzgórza Wodnik. Porośnięty drzewostanami iglastymi (sosna i modrzew). Wzdłuż wschodniego stoku przebiega Droga Graniczna. - Nazwa jakoby od kształtu wzgórza przypominającego szewskie kopyto odwrócone ku górze i skierowane w lewo. - Schuster Berg /C3/ KOSZARKA KRAJOZNAWCÓW, GŁAZ- zob. Osmykaniec KRÓLEWSKA ŚCIEŻKA, łączy główne źródło Ponikwy (w obudowie kamiennej) z Drogą Grońskiego przy głazie nazwanym jego imieniem. Szczególnie urozmaicona krajobrazowo i najpełniej ukazująca zróżnicowanie geomorfologiczne terenu puszczy. PRZEBIEG : 0,0 km od źródła strumienia szeroką doliną na płn. - 0,2 km skręt ku wsch. w dolinę Zięby - 0,3 km skręt na płn.-wsch. dość stromym, częściowo podmokłym zboczem Bukowca - 0,6 km skrzyżowanie z Drogą Kołowską - 0,7 km płaski wierzchołek Bukowca; stąd na płn.-wsch. - 0,8 km w lewo zejście w dolinę Jelonki, w prawo - w dolinę Wilkowisko; niecałe 50 m dalej w lewo szerokim płaskim grzbietem odchodzi Jelonek, w prawo zaś wąwóz Drogi Stróżnej - 1,4 km Siodło Zielawy, za nim ku płn. - 1,7 km skrzyżowanie ze ścieżką (drogą?) od Grobli Mniszek do Orlego Gniazda - 2,0 km po lewej Młyński Kamień (Kamień Serce), obniżenie doliny Świdnik i skręt na płn.-wsch. - 2,3 km Rówień, obok kamienia oddziałowego zbieg dróg i ścieżek: w lewo w dolinę Świdnik i Diabelnicę, w prawo do leśniczówki Klęskowo, w dolinę Suchego Potoku i na Słup; 50 m dalej w lewo zejście do doliny Stroni - 2,7 km odchodzi droga Przeskok - 3,4 km Droga i Głaz Grońskiego. - Konigssteig /D3/. KRÓLEWSKI BRUK, droga Urok, łączy Szczecin Płonię (ul. Deszczowa) z Kołowem, brukowana. Dług. 4,4 km. Na znacznych odcinkach malownicza, ciągi i punkty widokowe. PRZEBIEG : 0,0 km granica miasta Szczecina na skraju puszczy przy mostku na Trawnie, stąd w kierunku płd.-zach. - 1,0 km skrzyżowanie ze Zbójnym Traktem - 1,5 km dołącza droga ze Szczecina Kijewa - 2,6 km skrzyżowanie z drogą Przez Siodło - 3,8 km początek Polany Kołowskiej, po lewej Lisica z ośrodkiem radiowo-tv. - 4,4 km zbieg z Drogą Kołowską, którą w lewo jeszcze 0,3 km do wsi Kołowo. - Konigs Weg, Konigsweg (1811: La voie royale) /E3 � G3// KRÓLEWSKIE ŹRÓDŁA, niewielkie uroczysko na wsch. skraju puszczy, w płd.-wsch. części Szczucina między Wąwozem Bukowskim na płn., a Płoną Górą na płd. i na wsch. od drogi łączącej Bukowo ze Zbójnym Traktem (oddz. leśne 125 - 127). Znajdują się tu cztery spośród pięciu źródeł Leszczyńca. - Heusiepen /G3/ KRZEKNA zob.Glinna Wielka Jezioro KRZEKNY, ZATOKA- zob. Glinna, jezioro KRZYKI wysoki i stromy odcinek płn.-zach. zbocza doliny Trawny, ok. 250 m dług., pierwszy od strony Polany Kołowskiej, na którym przebiegający tamtędy Królewski Bruk zmienia ostro kierunek z płn. na płn.-wsch. Oddz. leśny 164. Malowniczy, porośnięty drzewostanem świerkowym. - Nazwa przypuszczalnie związana z tym, że zbocze odbija echo głosów dochodzących z leżącej u jego podnóża doliny. Christus Berg (Nazwa niem. nie od imienia biblijnego, ale poprzez dawne formy Christberg, Crischberg od kreischen, kriessen: wrzeszczeć) /E3/ KRZYŻÓWKA (!) zob. Bukowa Przełęcz
|
