Puszcza Bukowa - informacje, mapy, forum, galeria.

Sonda

Co sądzisz o wypowiedzi nadleśniczego o tym, że ruch rowerowy na szlakach puszczy jest "niedopuszczalny" (patrz forum) ?
 
R-S-Ś Email

RAWCZA

przełęcz, wys. 95,4 m n.p.m., rozdzielająca Czajczą Górę od wsch. i Długą Górę od zach. (oodz. leśny 321); przebiega tędy ścieżka prowadząca od płn. ku dolinie Jamno; ciąg widokowy. - Rauschsattel (rauschen: lochać, ryć ziemię (o dzikach). C4/

ROSOCHA

bogato rozczłonkowane wzgórze w środkowej części puszczy, 136,5 m n.p.m., odchodzi od głównego pasma Wzgórz Bukowych na płd.-wsch., sięgając po skraj Polany Binowskiej. Wzdłuż podnóża od zach. biegnie Droga Mazowiecka, od wsch. Droga Żołnierska i Zygzak. Wiele malowniczych fragmentów, punkty widokowe. Oddz. leśne 318 i 337. - Kulzenkamm. /D4/

RÓWIEŃ, RÓWNIA (nazwa rodzaju żeńskiego: ta Równień),

RÓWNIA zob. Rówień

silnie pofalowana wysoczyzna pomiędzy Przeskokiem na płn., doliną Rudzianki na wsch., Groblą Mniszek i drogą odchodzącą stamtąd do Orlego Gniazda na płd. oraz Królewską Ścieżką na zach., gdzie osiąga wys. 120 - 100 m n.p.m. i stąd opada lekko na wsch. (ok. 90 m n.p.m. na płn. od Słupa) i płn.-wsch. (ok. 70 m n.p.m. w pobliżu zbiegu Przeskoku z Drogą Grońskiego). Rozcięta od wsch. malowniczą doliną niewielkiego okresowego Suchego Potoku. Na płd.-zach. węzeł dróg i ścieżek: przebiega tędy Królewska Ścieżka, odchodzą stąd ścieżki na płn.-zach. ku dolinom: Świdnik, Diabelnica i (mało czytelna) Stronia, a na wsch. - ku dolinie Suchego Potoku. Oddz. leśne 246, 247, 260 i 282. - Hochplatte, Plateau. /D/E2

RUDZIANKA, Sosnówka (!)

strumień wypływający z płd.-wsch. krańca doliny Wilkowiska (oddz. leśny 302). U wylotu doliny wody strumienia spiętrzono w tzw. Źródełko pod Bukowcem. Płynie na płn.-wsch. szeroką malowniczą doliną. W środkowym biegu skręca ostro na wsch., by krótką przełomową doliną zwaną Bramą Czwójdzińskiego przepłynąć między Przysłupem i Słupem, przyjąć z prawego brzegu Słupienicę, zwrócić się ku płn. i wzdłuż ulicy Chłopskiej w Szczecinie Klęskowie dopłynąć do Purpurowego Stawu na Osiedlu Słonecznym. Dług. ok. 6 km. Jej malowniczą doliną przebiega Droga Dolinna. - Dorfbach, Hökendorfer Bach. /D3 � E2/

RYBNE, JEZIORO- zob. Białe, Jezioro-


SARNIA, DOLINA-

obniżenie terenu w środkowej części puszczy między grzbietem którym przebiega Droga Górska od płn.-zach. a grzbietem, ktorym biegnie Królewski Bruk. Ukierunkowane z płn.-zach. na płd.-wsch., w tym odcinek środkowy ma kierunek wsch., tu zbiegają się ścieżki z Gęsiej Szyi i doliny Małej Niedźwiedzianki; pod koniec przecina je Droga Kiełpińska i Wielka Niedźwiedzianka. Porośnięte ponad 100-letnią buczyną. Przebiega nią Droga Sarnia.- Rehhagen. /E/F3/

SARNIA, DROGA-

łączy płn. odcinek Drogi Górskiej z Drogą Kiełpińską; gruntowa, odcinkami malownicza. Od rozjazdu z Drogą Górską (gdzie po stronie płn.-zach. kapliczka nadrzewna) biegnie na płd.-wsch. - 300 m zbieg ze ścieżkami z Gęsiej Szyi i doliny Małej Niedźwiedzianki, tu skręt na płd.-wsch. - 700 m zbieg z Drogą Kiełpińską na prawym brzegu Wielkiej Niedźwiedzianki - Rehhagen Weg.

SARNIA GÓRA,

wzgórze, 117,6 m n.p.m., w środkowej części puszczy między grzbietem, którym przebiega Droga Górska na płn. i zach., Doliną Sarnią na płn., oraz doliną Wielkiej Niedźwiedzianki na wsch. i płd. (oddz. leśne 167,168) porośnięte drzewostanem bukowym ponad 100-letnim. - Rehhagen Berg, Rehhagenberg. /E3/

SARNIA POLANKA,

niewielka polana, kształtem zbliżona do trójkąta, położona u płd.-wsch. podnóża Rosochy, 102 m n.p.m.; od płn.-wsch., u szczytu trójkąta wylot wąwozu Jasne Wrota (oddz. leśny 336). - Rehwaldwiese. /D4/

SARNISKA,dolina

Obszar między ul.Mączną ,a zach.granicą Parku Leśnego Zdroje /D1/

SARNISKO,

  1. strumień wypływający ze źródła u zach. podnóża Lisiej Góry, zasilany wodami wywierzyska na jej płn. stoku, płynie ku płn.-wsch. wąską, gęsto zarośniętą dolinką i zanika po płd. stronie nasypu autostrady; przy wysokim stanie wody tworzy niewielkie rozlewisko. Dług. ok. 600 m. - Rehbach. /2/
  2. uroczysko na płn.-zach. krańcu puszczy, rozciągające się na zach. od doliny Chojnówki, między autostradą na płn. i doliną Lisia Jama na płd. (oddz. leśne 240-242,244). Drzewostany głównie bukowe. Tereny o bogatej rzeźbie, prawie nie uczęszczane, drogi i ścieżki w większości zarośnięte. - Rehgrund. /C2/

"SEMAFOR",

głaz narzutowy o obw. 5 m i wys. 0,5 m, granit, zalegający na wydłużonym wierzchołku Kamiennej Góry (oddz. leśny 248). - Nazwa od starannie wykonanego na głazie "pamiątkowego" napisu "Semafor" przez krajoznawców - kolejarzy ze Stargardu Szczecińskiego. /D2/

SIENNA, DROGA- ,

łączy Chlebowo z Glinną. Na odcinku do Binowa droga wojewódzka 449, dalej gruntowa, odcinkami brukowana. PRZEBIEG: 0,0 km wsch. kraniec wsi Chlebowo, rozjazd z szosą do Gardna; biegnie równoleżnikowo przez Polanę Chlebowską - 1,0 km początek puszczy: uroczysko Gorzeń - 1,8 km skrzyżowanie z Drogą Czterech Podków - 1,9 km ośrodek wypoczynku świątecznego Jarząbki - 2,9 km początek Polany Binowskiej - 3,0 km wieś Binowo - 3,4 km zbieg z Drogą Mazowiecką i jej przedłużeniem do Źelisławca - 3,9 km rozwidlenie z drogą do Kołowa na wsch. krańcu Binowa - 4,7 km jez. Czarnocin - 5,4 km Łużecki Jar, za nim koniec Polany Binowskiej i uroczysko Gostkowo - 5,8 km mostek na Wężówce, dalej rezerwat Żródliskowa Buczyna - 7,3 km rozjazd z Leśną Szosą na skraju Puszczy. Do Glinnej szosą jeszcze 1,5 km. Na długich odcinkach malownicza, ciągi i punkty widokowe. - Heuweg. /C5 � F6/

SIODŁO,

przełączka w płd.-zach. partii wysoczyzny Odyńca, miejsce skrzyżowania Drogi Odynieckiej i drogi Przez Siodło. Punkt widokowy (oddz. leśny 163). - Der Sattel. /F3/

SIODŁO ZIELAWY,

przełęcz, obniżenie wzniesienia, którym przebiega Królewska Ścieżka na skrzyżowaniu z doliną Zielawy; strome zbocza sięgające ok. 30 m wys. względnej (styk oddz. leśnych 283-285 i 302). /D3/

SITNIAK,

niewielkie obniżenie terenu na Polanie Kołowskiej po płn. stronie Drogi Kołowskiej bezpośrednio za jej rozwidleniem ze Starą Drogą Kołowską, porośnięte sadami wsi Kołowo. - Binsen Pfuhl. /F4/

SKISŁE, JEZIORO- zob. Leniwe, Jezioro-

SKÓRCZA GÓRA,

pagórek, 71,2 m n.p.m., płn.-wsch. część wyniesienia na którym leży Park Leśny Zdroje, oddzielona dość głęboko wciętą dolinką strumienia bez nazwy, wzdłuż której biegnie przedłużenie ul. Letniskowej. Wierzchołek i stok płn.-wsch. bezleśny, liczne punkty widokowe. Legenda miejscowa głosi, że na wierzchołku pagórka zamordowano świętobliwego starca, który po obrabowaniu został przez mordercę pochowany wraz z narzędziem mordu (szczypce kowalskie) w ogródku przy swoim domu. Szczypce jednak wyszły z grobu i, tkwiąc na powierzchni, ujawniły sprawcę. Podobno pokazywano je w Szczecinie Zdrojach w jednym z domów przy obecnej ul. Osiedleńczej jeszcze w 1925 r. Inna legenda zob. Omszały Głaz. - Nazwa od kaszubskiego skorc: szpak. - Finkenwalde Höhe. /C1/

SKÓRCZE DOŁY

wyrobiska dawnej kopalni kredy położone między Skórczą Górą a torami kolejowymi na linii do Szczecina Dąbia. /C/D1/

SŁONECZNA DOLINA,

malownicze obniżenie terenu na płd.-zach. krańcu puszczy i na jej obrzeżu, na wsch. od Bukowej Góry oraz na płn. od wsi Glinna (oddz. leśne 205, 209, 210, 211). W płn. części na jej wsch. zboczu ogród dendrologiczny w Glińcu; w części płd. podmokłość odwadniana przez Słoneczny Potok/G6/

SŁONECZNA, DROGA-

łączy płn. skrzyżowanie dróg Kołowskie Parowy z Glińcem, asfaltowana; malownicza, urozmaicona krajobrazowo. P R Z E B I E G: 0,0 km zbieg Leśnej Szosy z Drogą Kołowską - 0,5 km zbieg z Drogą Bieszczadzką - 0,7 km rozejście się z Drogą Bieszczadzką, ostry skręt na płd.-zach. i zaraz na płd. - 1,2 km skrzyżowanie z Drogą Kołowską, za nią ciekawe krajobrazowo tereny Wielkiego Moczaru - 2,1 km początek Słonecznej Doliny, z lewej Słoneczny Potok - 2,9 km zbieg z drogą brukowaną od Leśnej Szosy do Glinieckiego Bruku, którą do ogrodu dendrologicznego jeszcze ok. 500 m ku płd.-wsch. /G5/6/

SŁONECZNY POTOK,

strumień biorący początek z czterech źródeł na płd. stoku głównego pasma Wzgórz Bukowych, po wsch. stronie pierwszego (licząc od płn.) zakola Drogi Słonecznej; płynie równolegle do niej, przyjmuje ciek z Nowego Stawu, skręca ku płd.-wsch., przepływa przez ogród dendrologiczny, na płd. od niego przyjmuje z lewego brzegu strumień Gliniec, mija wieś Glinna od zach. i jako jeden z licznych kanałów odwadniających uchodzi do Krzekny. Dług. ok. 3,7 km. /G6/7/

SŁUP, Słupia Góra, Łysa Góra, Obłaz,

wzgórze, 119,3 m n.p.m., w środkowej części puszczy, od płd. i wsch. opada stromo ku dolinie Rudzianki, na zach. łączy się z Równią (oddz. leśny 260). W 1928 r. Buchhaide Verein wybudowało drewniane schody o 255 stopniach, prowadzące od mostku na Rudziance na szczyt; niezachowane. Punkty widokowe. - Blocksberg, Brocksberg (Broken). Ta nazwa w folklorze niemieckim odpowiada naszej Łysej Górze, to też ze wzgórzem łączą się legendy miejscowe, wg których na szczycie odbywały się sabaty czarownic, zwłaszcza w noc Walpurgi z 30 kwietnia na 1 maja: tłumnie zebrane wiedźmy jeździły na miotłach, widłach i grabiach, diabły odprawiały dla nich czarną mszę, wysłuchiwały raportów poszczególnych uczestniczek, dokonywały wtajemniczenia nowych adeptek, po czym odbywał się bankiet i orgia trwająca do rana. Zresztą, jak twierdzi legenda, niebezpiecznie jest i dziś przebywać nocą w pobliżu słupa. Np. pewien młody wieśniak z Kołowa został niedawno (?) pojmany przez czarownice i zabrany na szczyt wzgórza; tu dostał puzon, i choć nigdy w życiu na niczym nie grywał, musiał grać im do tańca. Gdy się rozwidniło, był sam z uschłą gałęzią w ręce. /D3//

SŁUPI GŁAZ,

blok różowego, różnoziarnistego granitu biotytowego o obw. 8,65 m, wys. 1,5 m, zalegający w zaroślach między Drogą Stróżną a drogą Zielawa w pobliżu ich zbiegu z Drogą Dolinną. Z głazem wiąże się legenda miejscowa: wędrował tędy kiedyś szewski czeladnik. Nie miał co jeść ani pić, a był wielce głodny i spragniony. Wtedy wyszedł doń z lasu kulawy człowiek i obiecał dobrze go nakarmić i napoić. Gdy chłopak najadł się i napił, hojny ofiarodawca zażądał w zamian jego duszy. Szewczyk zrozumiał, z kim ma do czynienia. Rzucił się do ucieczki w stronę Klęskowa. Kulawy diabeł nie nadążył biec za nim, więc w złości rzucił kamieniem, który już, już miał przygnieść szewczyka, gdy ten w ostatniej chwili zdążył się przeżegnać i głaz wbił się w ziemię obok drogi, gdzie leży do dzisiaj. - Peter Schmidts Krug (der Krug: dialektycznie karczma, gospoda; nazwa jakoby stąd, że nazwany z imienia i nazwiska leśniczy z Klęskowa jadał przy tym głazie śniadania). /D3/

SŁUPIA GÓRA zob. Słup

SŁUPIANKA zob. Słupienica

SŁUPIENICA, Słupianka,

strumień powstający z licznych małych źródełek i wysięków na płn. stoku głównego pasma Wzgórz Bukowych na wsch. od Kołówka (oddz. leśny 299/. Ok. 300 m przed ujściem do Rudzianki zalega na prawym brzegu głaz narzutowy Słupieniec. Bezpośrednio przed ujściem niewielkie zabagnione rozlewisko przy wsch. krańcu Bramy Czwójdzińskiego. - Wiesen Bach /E3/

SŁUPIENIEC,

głaz narzutowy o obw. 8,7 m, wys. 1,5 m, blok granitu zalegający na prawym brzegu Słupienicy, częściowo zanurzony w wodzie (oddz. leśny 169/. /E3/

SMOCZA JAMA,

wąska wydłużona dolina odchodząca na płn.-wsch. od Psiego Pola i opadająca łagodnie ku dolinie Chojnówki, z którą zbiega się naprzeciw Grobli Zielawy, ok. 400 m na płd. od Szwedzkiego Młyna (oddz. leśne 252,253); porośnięta zwartym drzewostanem bukowym, na znacznych odcinkach mocno zacieniona. - Riesengrund. /C/D2/

SMRECZYŃSKA, DOLINA-

wąska odnoga doliny Ponikwy wcinająca się od płd. w masyw Czajczej Góry, porośnięta dawniej zwartym drzewostanem modrzewiowym. Oddz. leśny 320. /C4/

SOBOLOWA GÓRA, Zabiele (!)

wzgórze, 115,3 m n.p.m. w płn.-zach. części puszczy opadające łagodnie ku Drodze Kołowskiej od płn., Drodze Chlebowskiej od zach. i Drodze Kluckiej od wsch. i płd., ten stok jest szczególnie malowniczy. Punkty widokowe. Oddz. leśne 275, 276, 288, 289. - Zobels Berg (der Zobel = sobol, z polskiego)./C3/

SOŁTYSI DÓŁ,

zarastające jesziorko na płn. skraju Polany Kołowskiej, ok. 100 m na wsch. od wylotu Kiry. Lustro wody na wys.116 m n.p.m., dług. ok. 120 m, szer. do ok. 100 m. Okresowo wypływa zeń potok Od Polany. - Schultzen Fenn. /F4/

SOŚNICA

wzgórze wys. 37,8 m npm leżące na płd. od jeziora Glinna Wielka /F7/

SOSNÓWKA,

strumień biorący początek z dwóch źródeł po wsch. stronie Leśnej Szosy w odl. ok. 1,5 km na płn.-wsch. od skrzyżowania dróg Kołowskie Parowy (oddz. leśny 172); płynie na płn.-wsch. w wąskiej, miejscami podmokłej dolince i na wsch. obrzeżu puszczy uchodzi do Potoku Kłobuckiego z jego lewego brzegu na zach. od Osetnego Pola. Dług. ok. 1,8 km. Jej doliną przebiega płn. odcinek Drogi Bieszczadzkiej. - Wiesenbach. /H4/

SOSNÓWKA (!) zob. Rudzianka

SPADOWA, DOLINA-,

krótka, dość stroma dolinka zbiegająca od styku z górnym krańcem Doliny Domowej na płn.-wsch. ku dolinie Zielawy (styk oddz. leśnych 262 i 284); przebiegają przez nią dwie równoległe drogi krzyżujące się ze sobą u wylotu doliny. /D3/

SPALONA, GÓRA-

zach. stok wysoczyzny, którą przebiega Droga Dobropolska i Trawiasta, opadający w dolinę Potoku Kłobuckiego, wydzielony od płd. dolinką Sułtańskiej Wody; dwa wierzchołki o wys. 83,9 i 85,0 m n.p.m. (oddz. leśne 116-118 i 150). Niektórzy ograniczają go do terenu zawartego między dolinką Sułtańskiej Wody a drogą ze Szczecina Śmierdnicy (tylko oddz. leśny 150). /12,19/

SPODEK zob. Ukryty Głaz

STARA DROGA KLUCKA,

krótki, 600 m, odcinek łaczący Drogę Kołowską z Drogą Graniczną. Odchodzi od Drogi Kołowskiej w odl. ok. 700 m na płn.-zach. od jej połączenia z Drogą Graniczną, szerokim łukiem biegnie do tej ostatniej, z którą zbiega się w odl. 100 m na płd. od Psiego Pola (oddz. leśne 265,266). Gruntowa, malownicza. Dawniej od dzisiejszej Drogi Kluckiej do Drogi Kołowskiej przebiegała odcinkiem obecnie zarośniętym gęstym młodnikiem, następnie Gankiem schodziła do Drogi Chojnowskiej, łącząc Szczecin Klucz ze Szczecinem Klęskowem. - Höckendorfer Weg, Höckendorfer Dienst Weg. /C3/

STARA DROGA KOŁOWSKA, Bocznica Kołowska, bocznica Drogi Kołowskiej, Dziadowska Droga,

łączy Kołowo z płd. krańcem skrzyżowania dróg Kołowskie Parowy, dług. 1,8 km, gruntowa, trawiasta; odchodzi od Drogi Kołowskiej w odl. niespełna 400 m na wsch. od wsi Kołowo, na skraju obniżenia terenu zwanego Błoto i biegnie na płd.-wsch. /F4/5/

STĘPNÓWKA,

płaski fragment Polany Binowskiej u zbiegu Drogi Mazowieckiej z Furmańską. Niegdyś znajdowała się tu restauracja turystyczna (Restauration Fliederbruch) w niewielkim ogrodzie ze stawkiem, dziś pola uprawne. /D4/

STOŁOWA GÓRA,

rozległe wzgórze, 88,0 m n.p.m., w płd.-wsch. części puszczy o płaskim wierzchołku i bogato rozrzeźbionych stokach; od płn. opływa go bezimienny dopływ Potoku Kłobuckiego, a obniżenie terenu rozdziela je od Zamecznej Góry na płn. i od Mylnej Góry na wsch. (oddz. leśny 151). Porośnięte starą rzadką buczyną. Leży w obrębie rezerwatu Buczynowe Wąwozy. /H5/

STOŻEK,

wzniesienie na wsch. stoku Domowiny, nieco ponad 100 m n.p.m., opadające stromo w dolinę Zielawy od wsch. Nazwa od kształtu prawie regularnego stożka (oddz. leśny 262). /D3/

STRASZNY LAS,

uroczysko w płn.-wsch. części puszczy (oddz. leśne 102,103 i 107) porośnięte ok. 50-letnim drzewostanem sosnowym. Dawniej był to teren bardzo gęsto zarośnięty (busz), gdzie wg legendy miejscowej wielu podróżnych idących lub jadących nocą za sprawą diabelską zbaczało z traktu i do rana błąkało się w gąszczu. - Spuk Busch, Spukbusch. /F/G2/

STRAŻNIK,

głaz narzutowy zalegający na krawędzi dość wysokiego urwiska w miejscu, gdzie Droga Zameczna przekracza bezimienny dopływ Potoku Kłobuckiego przy płn. granicy rezerwatu przyrody Buczynowe Wąwozy (oddz. leśny 171). /H5/

STROMŻYK, Furkotna Woda,

strumień wypływający z dwu źródeł: wschodniego na płn. stoku Zbójnego Wierchu i zachodniego na wsch. stoku Orlicy (oddz. leśny 159), płynie na płn.-zach. malowniczą doliną, miejscami o dzikim, pierwotnym charakterze; przyjmuje z lewego brzegu potok Od Polany i zaraz potem uchodzi do Lisiego Potoku. Dług. ok. 800 m. Wzdłuż niego przebiega płd. odcinek Lisiej Drogi. - Sturmbach; co do nazwy niemieckiej zob. Lisi Potok. /F3/4/

STRONIA,

  1. malownicza dolina w obrębie rezerwatu Bukowe Zdroje; odchodzi słabo czytelną ścieżką z węzła dróg i ścieżek na płd.-zach. krańcu Równi w odl. ok. 50 m na płn.-wsch. od kamienia oddziałowego; początkowo biegnie na płn.-zach., potem na płn., zwężając się do wąskiego wąwozu o stromych zboczach i łączy się z podmokłym, zarośniętym obniżeniem terenu po płd. stronie grodziska Chojna (styk oddz. leśnych 248 i 249), porośnięta w górnej partii ok. 100-letnim drzewostanem dębowym, poniżej - buczyną ok. 120-letnią. - Nazwa od ustronie: miejsce położone na uboczu. - Michel Hahnsgrund. /2,3/
  2. strumień płynący tą doliną w dość głęboko wciętym korycie, uchodzi do Chojnówki nieco powyżej zbiegu Drogi Chojnowskiej z Drogą Grońskiego. Dług. ok. 900 m. Blisko ujścia przyjmuje z prawego brzegu strumień Grodarz. /D2/

STRÓŻNA, DROGA-

gruntowa, schodzi z Bukowca dość stromym głębokim wąwozem; zaczyna się od Królewskiej Ścieżki w odl. ok. 500 m od zbiegu dróg i ścieżek na płaskim wierzchołku Bukowca (oddz. leśny 283), mija po prawej Mały Bukowiec. Nieopodal zbiegu z Drogą Dolinną po lewej stronie w zaroślach zalega Słupi Głaz. - Schilder Weg. /D3/

SUCHY POTOK,

Nazwa dwu strumieni okresowych:

  1. niewielki okresowy ciek, którego głęboka dolina wcina się od wsch. w masyw Równi, uchodzi do Rudzianki z jej lewego brzegu w odl. ok. 300 m na płd. od leśniczówki Klęskowo (oddz. leśny 247). /3/
  2. ciek wypływający z płn.-zach. krańca Wielkiego Moczaru blisko Leśnej Szosy po jej wsch. stronie, przepływa przez Surowiznę i obecnie uchodzi do Nowego Stawu. Dalsza część jego doliny sucha po skierowaniu strumienia inną drogą, bardzo malownicza i urozmaicona, na dwu odcinkach przypomina "kanion"; ciągnie się od Leśnej Szosy na zach., następnie płd.-zach. i płd., by zaniknąć w obrębie rezerwatu Żródliskowa Buczyna w odl. ok. 300 m na płn. od Drogi Siennej, w miejscu, skąd wypływa inny strumień płynący do jeziora Glinna (oddz. leśne 212 i 225). W korycie liczne głazy narzutowe. /D/E2/

SUŁTAŃSKA WODA,

strumień wypływający z mokradeł malowniczej doliny rozciągającej się na płn. od Polany Dobropolskiej i na zach. od wyniosłości, którą biegnie Droga Dobropolska; uchodzi do Potoku Kłobuckiego z jego prawego brzegu na wprost Zamecznej Góry. Dług. ok. 400 m (oddz. leśny 187). - Sulten Wasser. (Nazwa polska pochodzi z błędnego tłumaczenia nazwy niem.: dialekt. sulten = salzig: słony). /H5/

SUROWIZNA, Gaista Topiel,

bagno w środkowej części puszczy po wsch. stronie Leśnej Szosy, nieomal na wprost Wiszowatego Kąta (oddz. leśny 206), część Wielkiego Moczaru. Wypływa stąd Suchy Potok (2). - Nazwa od staropolskiego surowy: wilgotny, cieknący. - Wildbruch. /G5/

SZCZECIŃSKI PARK KRAJOBRAZOWY PUSZCZA BUKOWA

utworzony uchwałą nr IX 55/81 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 4 listopada 1981 r. o powierzchni 8358 ha. Granica Parku po przeprowadzeniu badań planistycznych objęła ostatecznie 9096 ha powierzchni, w tym 6742 ha lasów i gruntów leśnych oraz 1616 ha użytków rolnych na Polanach: Binowskiej, Kołowskiej i Dobropolskiej, a także między płd. granicą lasów a jeziorami: Glinna, Leniwe i Dereń. W obrębie parku leży Park Leśny Zdroje wokół Jeziora Szmaragdowego położony w granicach administracyjnch miasta Szczecina, pozostałe tereny znajdują się w granicach gminy Stare Czarnowo.Park otacza strefa ochronna, zwana otuliną, o pow. 11842 ha obejmująca grunty miasta Szczecina i gmin: Stare Czarnowo, Bielice, Gryfino i Kobylanka.

SZCZUCIN, Szczwalnia,

rozległe płaskowzgórze rozciągające się we wsch. części puszczy od Guślarza na płn., doliny Lisiego Potoku oraz Stromżyka na zach. po dolinę Potoku Śmierdnickiego na płd. i pradolinę Płoni na wsch. Porośnięte rzadkim drzewostanem bukowym i dębowym. Piękne partie drzewostanów modrzewiowych zniszczył masowy pojaw mniszki brudnicy w 1982/83 r. Oddz. leśne 125-128, 139-143 i 158. - Nazwa upamiętnia miejsce dawnych zabaw łowieckich z psami i układania młodych chartów do polowań. - Hetzplatz. /F3 � G4/

SZMARAGDOWA TOPIEL,

jeziorko śródleśne pokryte całkowicie rzęsą, położone po wsch. stronie drogi Zygzak (oddz. leśny 325). /E4/

SZMARAGDOWE, JEZIORO-

zbiornik wodny położony w Parku Leśnym Zdroje, w niezwykle urozmaiconym krajobrazie, słusznie uważane za najpiękniejszy zakątek Szczecina i jego okolic. Lustro wody na wys. 42,2 m n.p.m., pow. ok. 2,5 ha, dług. 275 m, szer. do 150 m, głęb. do ok. 20 m. Kształtem zbliżony do trójkąta, na którego wierzchołku od płn. znajduje się mostek widokowy (dawniej mostek kolejki roboczej wywożącej urobek kopalni). Liczne punkty widokowe. Duża zawartość węglanu wapnia w wodzie powoduje jej zielone zabarwienie. Jezioro powstało 16 lipca 1925 r. na skutek nagłego wtargnięcia wód podziemnych do wyrobiska odkrywkowej kopalni kredy (Katharinen Kreidegrube); wylew nastąpił spod wysokiej (ok. 50 m) pionowej ściany margli od płd. Łączy się z tym legenda miejscowa: już od chwili uruchomienia pierwszych kopalń w okolicy, na początku XIV w., grasował w nich chciwy i złośliwy duch zwany Skarbkiem. Przez tak długi czas nagromadził on ogromne bogactwa, które ukrył pod ziemią. Schowek znajdował się właśnie u podnóża płd. urwiska. Gdy kilof górnika odsłonił owe bogactwa, Skarbek zalał wszystko wodą. - Herta See, Kreide See. /C1/

SZOSA 3, E 65 (dawniej E 14),

odcinek międzynarodowej magistrali Świnoujście - Jakuszyce o dług. ok. 3 km przecinający szerokim łukiem wschodnie partie Puszczy Bukowej i na jej płn.-wsch. obrzeżu krzyżujący się dwupoziomowo z autostradą berlińską. Malowniczy. Równolegle do szosy do niedawna przebiegał tor kolejowy wybudowany głównie dla wywozu drewna z Puszczy Bukowej. Na tym odcinku znajdowały się dwa przystanki załadowcze. Pod ziemią biegnie rurociąg doprowadzający do Szczecina wodę z jeziora Miedwie. Projektuje się w tym miejscu przerzucenie magistrali na płn.-wsch. tak, aby omijała Szczecin. Część wsch. granicy Parku Krajobrazowego poprowadzono wzdłuż terenu przewidzianego na tę przebudowę. /F1 � J8/

SZUBIENICZNE,

niewielkie uroczysko obejmujące odcinek południowo - wschodniego zbocza doliny Rudzianki na Przełęczy Bukowej (oddz. leśny 301). Nazwa upamiętnia miejsce, w którym przez długi czas stała szubienica i wieszano na niej zbójców grasujących w puszczy. - Schinderplatz (der Schinder: oprawca). /D4/

SZWEDZKI KAMIEŃ,

głaz narzutowy, gneis plagioklazowo-biotytowy, różowoszary, granoplastyczny z żyłą pegmatytową, obw. 9,7 m, wys. 1,8 m, z głębokimi spękaniami mrozowymi. Zalega na małym wzgórku po wsch. stronie Drogi Chojnowskiej w odl. 1,2 km na płd. od Szwedzkiego Młyna, w miejscu gdzie Jelonek opada stromo w dolinę Chojnówki (oddz. leśny 251). - Pionier Stein /D2/

SZWEDZKI MŁYN, Młyn Prochowy,

  1. pozostałości dawnego młyna zbożowego, który istniał tu już ok. poł. XIII w. poruszany siłą wód Chojnówki, spiętrzonych w dość rozległy staw. W 1274 r. przeszedł na własność klasztoru cystersów w Kołbaczu. Po sekularyzacji konwentu ostatni jego opat, osiadłszy w 1535 r. w darowanym mu Kołowie, pobierał od dzierżawcy młyna 3 guldeny tenuty rocznie. W czasie wojny 30-letniej Szwedzi urządzili tu młyn prochowy. Spłonął on w 1659 r. W latach 1679-95 był w posiadaniu demeny kołbackiej. Następnie przeszedł w ręce młynarza Hansa Blaurocka, którego sukcesorzy eksploatowali młyn do pocz. XIX w. W 1838 r. nabył go Friedrich Jäckel i przerobił go na młyn papierniczy, w 1862 r. rozpoczynając produkcję worków dla nowo powstałej cementowni "Stern" Töpffera i Grawitza. 1880 r. nabył go mistrz szewski ze Szczecina, Johannes Burmeister i założył gospodę turystyczną. Dzięki umiejętnej reklamie i dobrej obsłudze turystów w latach 1880 - 90 miejsce zaczęło być masowo odwiedzanym przez szczecinian, stając się ulubionym miejscem wypoczynku niedzielnego i pozostało nim do roku 1944. W tym okresie tu właśnie koncentrowała się większość tras turystycznch po Puszczy Bukowej. W czasie działań wojennych wiosną 1945 r. gospoda i urządzenia dawnego młyna poważnie ucierpiały, a następnie pozostawione bez opieki zostały zdewastowane. Zachowały się ślady fundamentów i sklepień piwnicznych przylegające do podnóża Młyńskiej Góry, rozebrana częściowo zastawka na Chojnówce i zarośnięta misa dawnego stawu młynarskiego. -Pulver Mühle. /2/
  2. Uroczysko wokół pozostałości dawnego młyna po obu brzegach Chojnówki obejmujące Młyńską Górę, dawny staw, polanę z zaniedbanym poletkiem łowieckim i cmentarzyk ewangelicki, w nim m.in. pęknięta stela z grobu kobiety ur. 1790 zm. 1811 (oddz. leśne 240, 250, 252). - Pulvermühletal. /D2/

 

ŚMIERDNICA zob. Śmierdnicki, Potok-

ŚMIERDNICKA, DROGA-

łączy Zbójny Trakt ze Szczecinem Śmierdnicą (ul. Nauczycielska), gruntowa, dług. 6,2km. Zaczyna się od Zbójnego Traktu przy jego wylocie na Polanę Trawiastą, tuż przy jego zbiegu z Lisią Drogą (oddz. leśny 158). Biegnie na wsch. i płn.-wsch. malowniczą doliną Potoku Śmierdnickiego najpierw jego lewym potem prawym brzegiem. - Mühlenbecker Weg. /G4 � H4/

ŚMIERDNICKI, POTOK-, Śmierdnica

strumień mający główne źródło po zach. stronie Zbójnego Traktu, skąd wody spływają głębokim malowniczym wąwozem okalającym wzgórze Leśniak od płd. i wsch., pozostałe trzy źródła leżące u podnóża Orlicy i Zbójeckiego Wierchu łączą swe wody w potok płynący płn. skrajem Trawiastej Polany. Oba te cieki źródłowe łączą się tuż powyżej mostku na Modrzewiowej Drodze. Strumień płynie na wsch. i płn.-wsch. malowniczą doliną, którą przebiega Droga Śmierdnicka. W uroczysku Bździel przyjmuje z prawego brzegu Utratę i Młynówkę, a poza obrębem puszczy - Karwię, przepływa przez Szczecin Śmierdnicę obok ul. Nauczycielskiej, po czym przyjmuje dwa krótkie cieki bez nazwy i na wys. Szczecina Płoni uchodzi do Płoni z jej lewego brzegu. Dług. ok. 5,8 km. - Mühlenbecker Bach. /F4 � I2/

ŚMIŁOWSKA GÓRKA

wzgórze, 65,1 m n.p.m., na płn. skraju puszczy pomiędzy doliną Chojnówki od zach. i Doliną Leszczynową od wsch., na płn. od grodziska Chojna (oddz. leśny 239), częściowo w obrębie rezerwatu Bukowe Zdroju. Porośnięte buczyną. Rozcięte przekopem autostrady. - Bismarckhöhe. /D2/

ŚRODKOWA DROGA

łączy Szczecin Podjuchy (ul. Smocza) z Psim Polem, gruntowa, dług. 1,5 km. Odchodzi od Drogi Kołowskiej (i Chlebowskiej) w tym samym punkcie co droga Nad Jeziorną, ale kieruje się od razu na płd.-wsch. - Mittel Weg./B2 � C3/

ŚWIĄTEK

wzgórze 119,2 m n.p.m., położone na zach. krańcu puszczy (oddz. leśny 255); przebiega przezeń granica lasu. Od płd. opada stromo ku źródłu Jeziorny (od szczytu prowadziły doń drewniane schody, niezachowane). Na wierzchołku zdewastowany pomnik Carla Frierdicha Meyera, nauczyciela szkół szczecińskich, współzałożyciela i prezesa Buchheide Verein, autora m.in. turystycznej mapy Puszczy Bukowej. Wg legendy miejscowej przed wiekami na wzgórzu stała pustelnia, w której mieszkał mnich-misjonarz nauczający wiary chrześcijańskiej, nieprzyjęty przez ludzi nauczał ptaki i zwierzęta, chętnie go słuchające i posłuszne jego zaleceniom; tu umarł i tu został pochowany. Według innej legendy świątobliwy mąż był świadkiem jak zbójcy napadli przejeżdżającego w pobliżu kupca. Chcieli oni zabić micha, aby pozbyć się świadka, ale ten zaczął do nich przemawiać i tak wzruszył ich zatwardziałe serca, że kupca nie tylko puszczono wolno, ale jeszcze obdarzono workiem złota. - Heiliger Berg. /C2//

ŚWIDNIK

urozmaicona i malownicza dolina w środkowej części puszczy, odchodząca z węzła dróg i ścieżek na płd.-zach. krańcu Równi, 50 m na płd.-zach. od kamienia oddziałowego, niemal w tym samym miejscu co Diabelnica; schodzi początkowo na zach, potem na płn.-zach. i łączy się z Zielawą. W górnej części krótki ok. 150 m odcinek pionowej ściany zwany Wanta (nazwa błednie przeniesiona z Tatr, gdyż oznacza tam wielki głaz, blok skalny), obok wywierzysko podtapiające sąsiednie tereny (oddz. leśne 250 i 261). Porośnięta starą buczyną. Nazwa polska niejasna. - Grützmacher Grund. /D2/

ŚWIĘTOCHOWSKIEGO, KAMIEŃ- zob. Grońskiego, Głaz-

ŚWIDWA zob. Dereń

ŚWISTÓWKA

malownicza, wąska, dość stroma dolina w środkowej części puszczy, schodząca od Przełęczy Bukowej na płd.-zach. ku dolinie Ponikwy; dolny odcinek częściowo podmokły, w gęstych zaroślach znajdują się źródła Ponikwy (styk oddz. leśnych 303, 304 i 319). - Amsel Grund. /D4/