TRAWIASTA BUCZYNA Rezerwat przyrody im. prof. dra Stefana Kownasa, na obszarze lasu Budy chroniący zespół buczyny pomorskiej w wariancie z perłówką jednokwiatową w runie, wykształcony w trzech facjach zależnie od wieku drzewostanu i zwarcia koron. Teren lekko sfalowany przez łagodne kopulaste wyniesienia moreny dennej, nad zarastającymi jeziorkami i torfowiskami przejściowymi w zagłębieniach gruntu występują olszyny i zarośla wierzbowo - kruszynowe (łozy). Rezerwat utworzony w 1956 r. obejmował pierwotnie 70,75 ha, po zmianie w 1964 r. zajmuje 79,63 ha, w tym 20,12 ha pod ochroną ścisłą (oddz. leśny 66) i 59,51 ha pod ochroną częściową (oddz. leśne 62, 64, 68 i 70). Na terenie Trawiastej Buczyny w oddz. leśnym 66 w odl. ok. 50 m od jego granicy z oddz. 64 (droga leśna) i ok. 100 m od wsch. granicy rezerwatu dotrwała do dzisiaj pozostałość olbrzymiego cmentarzyska kurhanowego z IV epoki brązu (1200 - 1000 lat p.n.e.), odkrytego ok. poł. XIX w. i odtąd systematycznie niszczonego przez okoliczną ludność dla pozyskania kamienia. Cmentarzysko obejmowało setki mogił zbudowanych z kamienia, zawierających jedną lub kilka kamiennych skrzyń przykrytych kamiennym płaszczem. Całość była okolona kamiennym kręgiem. Dziś widoczne są cztery kurhany, z których największy ma ok. 10 m średnicy i ok. 2 m wysokości, pozostałe od 2 do 4 m średnicy i 1 m wysokości; są częściowo przykryte płaszczem kamiennym. Obok zalega głaz narzutowy zwany Ołtarzem, jasnoszary płaski blok granitu o obw. 7,7 m i wys. 0,96 m, przypuszczalnie dawny kamień kultowy. /H7/8/ TRAWIASTA, DROGA-łączy Szczecin Śmierdnicę (osiedle Osetne Pole) ze Starym Czarnowem, w płn. części brukowana, dalej gruntowa, dług. 5,4 km; odcinkami malownicza. PRZEBIEG: 0,2 km rozwidlenie z Drogą Bieszczadzką na skraju puszczy - 0,4 km rozejście z Drogą Dobropolską, tu dawny drogowskaz granitowy - 2,9 km skrzyżowanie z Drogą Kołowską - 4,0 km koniec Puszczy Bukowej - Gras Weg. /I5/7/ TRAWIASTA, POLANA- malownicza podmokła łąka, zarośnięta krzewami i wysoką trawą, położona u podnóża Orlicy i Leśniaka. Na płn.-zach. krańcu zbieg Lisiej Drogi, Zbójnego Traktu i Drogi Śmierdnickiej. Jedno z ramion źródłowych Potoku Śmierdnickiego płynie płn. granicą polany (oddz. leśny 174). - Landjöger Wiese. /I5/7/ TRAWNA strumień mający źródło na płn. stoku Lisicy (oddz. leśny 183); płynie ku płn. malowniczą doliną wciśniętą między grzbiet, którym przebiega Królewski Bruk od zach. i Odyniec od wsch., przepływa przez Koński Targ i Trawno, potem zwraca się na wsch. i, przyjąwszy z prawego brzegu Lisi Potok, opływa Jasną Polanę, by w Szczecinie Kijewie ujść do Niedźwiedzianki z jej prawego brzegu, przyjąwszy tuż przed tym prawy dopływ Leszczyniec. Dług. ok. 7 km. - Klee Bach. /E4 � F1/ TRAWNO rozszerzający się fragment doliny Trawny; zaczyna się na płd.-zach. od wyraźnego zakola strumienia, gdzie droga biegnąca dotąd wzdłuż prawego brzegu przechodzi na lewy brzeg (oddz. leśny 164) i kończy się na płn.-wsch. w miejscu rozwidlenia z drogą w lewo odchodzącą ku Królewskiemu Brukowi; bogato urzeźbiony, urozmaicony, malowniczy. W połowie długości przecięty drogą Przez Siodło. - Klee Wiese, Kleebach Wiese. /F3/ TROJAKI grzbiet w środkowej części puszczy, stanowiący wydzielone płn.-wsch. ramię Gęsińca, 91,8 m n.p.m., ograniczony dolinami strumieni: Potoku Śmierdnickiego od płn. i płn.-zach. oraz Utraty od płd. i wsch. Ma trzy wierzchołki, stąd nazwa. Porośnięty starą buczyną (oddz. leśny 157). /G4/ TRZCINIAKpłaski podtopiony teren w płn. części Bukowej Góry, z trzech stron otoczony rezerwatem Żródliskowa Buczyna (oddz. leśny 223). - Rohrbruch. /G6/ TRZECH BRACI, Trzej Bracia płytka przełączka w głównym paśmie Wzgórz Bukowych u zbiegu trzech wzgórz: Bukowca, Kopytnika i Klasztornego. Przebiegająca tędy Droga Kołowska na krańcu zach. łączy się z Drogą Graniczną i Klucką, na krańcu wsch. - z Drogą Chojnowską (styk oddz. leśnych 264 i 286). Wiąże się z nią miejscowa legenda: w tym miejscu miało napadać na podróżnych trzech braci-rozbójników. Pewnego razu napadli na starego harfiarza, prowadzonego przez córkę o niezwykłej urodzie. Starca zabili, a dziewczynę uwięzili, by prowadziła im gospodarstwo. Ale jej urok sprawił, że zbójeckie serca zapałały miłością, wszyscy trzej zaczęli starać się o względy dziewczyny, wreszcie doszło do walki, w której bracia pozabijali się wzajemnie. Dziewczyna pochowała zbójców pod trzema głazami, z których wyrosły trzy okoliczne wzgórza, a sama, nie chcąc wracać do ludzi po tylu strasznych przeżyciach, zamieniła się w dąb rosnący do dziś na rozwidleniu Drogi Kołowskiej i Kluckiej. - Drei Brüder. /8/C/D3/ UGOSZCZ Jezioro w Płonii na płd. od ul.Trzcinowej /H2/ UKRYTY GŁAZ zob. Ukryty Kamień UKRYTY KAMIEŃ, Ukryty Głaz, Głaz w Utracie blok granitu szarego z widocznymi wygładami lodowcowymi, zalega w dość głęboko wciętym korycie strumienia Utrata na prawym brzegu; obw. 12,0 m, wys. 1,0 m, płaski, dostrzegalny dopiero z najbliższej odległości (oddz. leśny 173). - Gross Stein (2). /G4/ UROK, DROGA- zob. Królewski Bruk USTRONIE przysiółek wchodzący w skład sołectwa Binowo, położony po wsch. stronie jez. Czarnocin, w płd.-wsch. krańcu Polany Binowskiej, na płn. od Drogi Siennej. Dawny folwark, obecnie dwa gospodarstwa indywidualne wokół dawnego dziedzińca folwarcznego. Ruina dworku, mur., tynk., parterowego z gankiem i poddaszem z wystawką zwieńczoną neorenesansowym szczytem. Dwa budynki gospodarcze kam.-ceglane. Stary dąb, lipa i jesion. Przy drodze dojazdowej w odl. ok. 100 m na zach. od jeziora niewielki głaz narzutowy. Punkty widokowe. - Luisenhof. /E6/ USTRONIE strumień wypływający z mokradeł położonych w górnej partii Parowu Kołowskiego (oddz. leśny 178) i płynący nim na płn., następnie na płn.-wsch., przyjmuje dwa krótkie cieki z prawego i jeden z lewego brzegu. Płynąc po bardzo urozmaiconym geologicznie podłożu, natrafia w kilku miejscach na grunt przepuszczalny, gdzie zanika, aby wkrótce znów wypłynąć na powierzchnię. Dług. 1,9 km. W dość głęboko wciętym korycie, na prawym brzegu zalega głaz narzutowy Ukryty Kamień. - Verlorene Bach, Verlorenes Wasser. /G4/5/ WAŁECKI STAW (!) zob. Wielecki Staw WANTA zob. Świdnik WELECKI STAW (!) zob. Wielecki Staw WĘGLINKO bagno drzewiasto - turzycowe powstałe na skutek zarastania jeziora, położone w płn. części uroczyska Gorzeń (oddz. leśny 349) w głębokiej kotlince na skraju Polany Binowskiej, ok. 150 m na płd. od Drogi Furmańskiej. Jeszcze w połowie XIX w. dopływała tu Ponikwa; ok. 1880 r. spuszczono stąd wodę do sąsiedniego jeziora Węglino (pozostał przekop od strony zach.); przez długie lata było ostoją ptactwa błotnego. - Klein Waglin See, Klein Woglin See. /C5/ WĘGLINO - przysiółek wchodzący w skład sołectwa Binowo, położony w płn.-zach. krańcu Polany Binowskiej, na płd. od skrzyżowania Drogi Binowskiej z Furmańską. Obejmuje samotnicze indywidualne gospodarstwo rolne, usytuowane bezpośrednio przy Drodze Binowskiej, oraz tzw. "Karczmę", dawną restaurację turystyczną (Restauration Binowerspitze) obecnie dom mieszkalny pracowników leśnych, stojący ok. 200 m na zach. od tej drogi bezpośrednio przy ścianie lasu uroczyska Gorzeń. - Binower Spitze. /8/
- jezioro śródleśne położone w płn. części uroczyska Gorzeń (oddz. leśne 349,350) po płd. stronie Drogi Furmańskiej w odl. ok. 400 m od jej skrzyżowania z Drogą Binowską. Lustro wody na wys. 31,1 m n.p.m., pow. 5,32 ha, z czego ok. 2 ha od wsch. silnie zarośnięte, dług. części niezarośniętej ok. 210 m, szer. ok. 150 m, linia brzegowa nierozwinięta. Malownicze. Wzdłuż brzegów punkty widokowe. - Gross Waglin See, Gross Woglin See. /C4/
WĘŻÓWKA - jezioro położone w płd. części Polany Kołowskiej na zach. od Chłopskiego Lasu w wąskim głębokim obniżeniu terenu (zbocza powyżej 20 m wys. względnej). Lustro wody na wys. 79,5 m n.p.m., pow. 2,29 ha, dług. ok. 380 m, szer. 60 - 110 m, linia brzegowa nierozwinięta. Z płd. krańca jeziora wypływa strumień o tej samej nazwie. - Schlangensee. /17/
- strumień wypływający z jeziora o tejże nazwie, płynie ku płd. wąską doliną początkowo podmokłą i zabagnioną (dwa rozlewiska), następnie tworzy charakterystyczny "kanion" o wysokich stromych zboczach sięgający Drogi Siennej; na dnie zalegają głazy, kamienie i zwalone pnie drzew; przejście wzdłuż niego jest dużą atrakcją krajoznawczą. Uchodzi do jez. Glinna (Zatoka Wężówki). Dług. ok. 2,1 km, w tym dług. "kanionu" ok. 1,5 km. - Pfeffer Bach. /E/F5/
WĘŻÓWKI, ZATOKA- zob. Glinna Wielka WIDOK sztuczny pagórek, 55,0 m n.p.m., położony na płn.-zach. krańcu Parku leśnego Zdroje, między ul. Kopalnianą i Grabową; jest to hałda dawnej kopalni kredy (Katharinen Kreidegrube), zalanej obecnie wodami Jeziora Szmaragdowego. Na płaskim wierzchołku zarastające punkty widokowe, zwłaszcza tzw. Oko na Szczecin na płn. cyplu. /C1/ WIELECKI STAW, Wałecki Staw (!), Welecki Staw (!)sztuczny zbiornik wodny we wsch. części puszczy, ok. 350 m na zach. od szosy E 65 (oddz. leśny 19). Lustro wody na wys. 32,0 m n.p.m., pow. 2,65 ha, największa dług. ok. 360 m, największa szer. ok. 300 m, dług. rozwiniętej linii brzegowej ponad 2 km. Przepływa przezeń Potok Kłobucki. - Wendsche See, Windsche See; 1870: Winschel See. /I4/ WIELKA MIEDŹWA zob. Wielka Niedźwiedzianka WIELKA NIEDŹWIADNA zob. Wielka Niedźwiedzianka WIELKA NIEDŹWIEDZIANKA, Wielka Niedźwiadna, Wielka Miedźwa, strumień w środkowej części puszczy wypływający z podmokłej dolinki rozdzielającej Sarnią Górę na płn. od Dłużycy na płd. (styk oddz. leśnych 167 i 168), tworzy zabagnione rozlewisko i wypływa zeń ku płn., po minięciu wylotu Sarniej Doliny płynie przez bezleśną wilgotną dolinę zataczając wielki łuk ku płn.-wsch., po płd.-wsch. stronie Niedźwiadka, by na jego płn. krańcu połączyć się z Małą Niedźwiedzianką, dając początek Niedźwiedziance. Dług. 2,6 km. Wzdłuż strumienia przebiega Droga (miejscami ścieżka) Kiełpińska. - Gross Barenbruch Bach. /E/F3/ WIELKI MOCZAR rozległy kompleks bagien, mokradeł i torfowisk, częściowo osuszonych, rozciągający się wzdłuż głównego pasma Wzgórz Bukowych po płd.-zach. stronie Drogi Kołowskiej między Polaną Kołowską a Dobropolską (Oddz. leśne 195 - 198). Wypływa stąd Suchy Potok na krańcu zach. i Potok Dobropolski na wsch. - Kotzen Pfuhl. /G5/ WIEŻA RTV w KOŁOWIE zob. Kołowo - Wieża WILKOWISKO trójkątna dolina w środkowej części puszczy między Bukowcem od płn., Łowczynem i Drogą Kołowską od zach. oraz Zierzyńcem i Drogą Dolinną od wsch. (oddz. leśny 302). Na płd.-wsch. krańcu znajduje się źródło Rudzianki, zaś na krańcu płn. niewielkie spiętrzenie jej wód zwane Żródełkiem pod Bukowcem, obok którego betonowy schron przeciwdeszczowy i parking. - Wolfsgrund. /D3/ WISZOWATY KĄT lekko sfalowane pola uprawne wsi Kołowo, pozostające w gestii Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego w Kołbaczu, kształtem przypominające trapez. Niegdyś płd.-wsch. kraniec Polany Kołowskiej, dziś oddzielone od niej Chłopskim Lasem. Graniczą od płd. z uroczyskiem Gostkowo, od wsch. dochodzą do Leśnej Szosy.- Nazwa od wisz: sitowie. - Jassicht, Wiesenwinkel. /F5/ WODNIK, Żeglarz (!) wzgórze 134,6 m n.p.m., w środkowej części puszczy, na płd. od Cietrzewicy, na wsch. od Czajczej Przełęczy oraz na zach. od doliny strumienia Ponikwa z jego głównym źródłem (oddz. leśny 304), porośnięte drzewodtanem bukowym, dębowym i sosnowym. Po stoku zach. przebiega Droga Graniczna. - Marine Wehr Berg. /C3 � D4/ WYCIEK, Ciurkadełko, Ciurkadło źródło na zach. zboczu koryta Chojnówki w odl. ok. 500 m na płd. od Szwedzkiego Młyna (oddz. leśny 251). Zachowana częściowo kamienna obudowa z roku 1894. - Worpitzky Quelle. /D2/ WYDMOWE GÓRKI ciąg wydm piaszczystych na płd.-zach. krańcu puszczy i płn. skraju Polany Chlebowskiej, na płd. od Drogi Czterech Podków i na zach. od Drogi Chlebowskiej (oddz. leśne 313-315, 333 -334, 344) częściowo porosłe młodym drzewostanem sosnowym. Zarastające punkty widokowe. /A/B4/ WYGONdroga łącząca Kołowo z Leśną Szosą w Wiszowatym Kącie, gruntowa, dług. 3,4 km. Malownicza, zwłaszcza na odcinku przebiegającym przez Polanę Kołowską. Zaczyna się w płd.-wsch. części wsi i biegnie ku płd.-wsch. skrajem wysoczyzny; 1,8 km jez. Czarne, za którym kręty odcinek okrążający Wiszowaty Kąt od płn.-zach. do połączenia z dogą Przejazd. - Triftweg, die grosse Trift, Schweinetrift. /F4/5/ WYŻNIK trzęsawisko na płd. stoku wzgórza Za Wąwozem na wys. 88,9 m n.p.m. (oddz. leśny 338) zbliżone kształtem do trójkąta o podstawie ok. 200 m i wys. ok. 80 m. - Roter Pfuhl, Roten Fenn, Hoher Fenn. /D4/
|
