ZABIELE (!) zob. Sobolowa Góra ZAJĘCZA GÓRA (?) zob. Lisia Góra ZAMCZYSKO wzgórze, 103,4 m n.p.m., w środkowej części puszczy, ograniczone dolinami strumieni: Lisiego Potoku od zach. i płn., Stromżyka od płn.-wsch. i potoku Od Polany od płd. Wzdłuż podnóża przebiega Kira, mijając Lwią Paszczę. Porośnięte starym drzewostanem bukowym, od płn.-zach. modrzewiowym (oddz. leśny 161). /F3/4/ ZAMECZNA, DROGA-łączy płd. odcinek Drogi Bieszczadzkiej z Leśną Szosą, gruntowa, dług. 3,9 km. Odcinkami malownicza. PRZEBIEG: 0,0 km miejsce w którym Sułtańska Woda uchodzi do Potoku Kłobuckiego u podnóża Zamecznej Góry, początek rezerwatu Buczynowe Wąwozy - 1,6 km z lewej strony urwisko z głazem narzutowym Strażnik, kraniec rezerwatu i przecięcie strumyka bez nazwy - 2,0 km następny strumyk - 2,3 km przecięcie płd. ramienia źródłowego Sosnówki - 2,7 km skrzyżowanie z płn. odcinkiem Drogi Bieszczadzkiej i przecięcie płn. ramienia źródłowego Sosnówki; - dalej droga słabo czytelna, miejscami ścieżka - 3,5 km rozwidlenie i skręt w lewo, zbieg z Leśną Szosą na wprost Leśnego Głazu. - Schlotsberg Weg (dialektyczne das Schlot = Schloss = zamek). /G4 � H4/ ZAMECZNA GÓRA stożkowate wzgórze, 83,4 m n.p.m., w środkowej części puszczy w obrębie rezerwatu Buczynowe Wąwozy, od płn.-zach. i płn. ograniczony wciętym korytem wyschniętego strumienia, od wsch. - Potokiem Kłobuckim (oddz. leśny 151). Porośnięte rzadką starą buczyną. Na niewielkim owalnym wierzchołku do 1980-81 r. zachowane były trzy fragmenty ceglanego muru (wymiary cegieł: ok. 28x12x8 cm) przypuszczalnie pozostałości dawnej wieży mieszkalno-obronnej. Punkt widokowy. - Schlotsberg. /H5/ ZAMECZNE BAGNO niewielkie zabagnione obniżenie terenu na płn.-zach. krańcu rezerwatu Buczynowe Wąwozy (oddz. leśny 152), po wsch. stronie Drogi Zamecznej. Przepływa tędy bezimienny dopływ Potoku Kłobuckiego. - Schlotsberg Bruch. /H5/ ZA WĄWOZEM szeroko rozbudowana grupa wzgórz między Drogą Mazowiecką od wsch., doliną Świstówka od płn., doliną Ponikwy od płn.-zach., Drogą Graniczną od zach. i Polaną Binowską od płd. o conajmniej trzech wierzchołkach 138,2, 127,6 i 128,7 m n.p.m., porośnięte różnowiekowymi drzewostanami bukowymi (oddz. leśne 319, 327 i 338). - Passhöhe. /D4/ ZBÓJNA SMUGA wąskie, sierpowate zabagnione obniżenie terenu na płd.-wsch. płaskowzgórza Szczucin położone na wsch. od skrzyżowania Zbójnego Traktu z Bukową Ścieżką (oddz. leśny 141). Wypływa stąd jedno z ramion źródłowych Leszczyńca. /G3/4/ ZBÓJNE GÓRY zob. Domowina ZBÓJNICKI WIERCHwzgórze, 114,2 m n.p.m., w środkowej części puszczy rozdzielające Zbójny Trakt i Lisią Drogę przy ich wyjściu na Trawiastą Polanę (oddz. leśny 159). Punkty widokowe. Wg legendy miejscowej na wierzchołku miała być czatownia rycerzy- rabusiów, pozwalająca obserwować ruch na zbiegających się tu drogach. - Raubgiebberg. /G4/ ZBÓJNY TRAKT droga łącząca Szczecin Kijewo z byłą gajówką Kołowo, brukowana, odcinkami gruntowa. Na znacznej długości malownicza. P R Z E B I E G: 0,0 km most nad autostradą na przedłużeniu ul. Koziej - 0,9 km wsch. brzeg Stawu Kiełpińskiego - 2,3 km Szczecin Kijewko, przejazd kolejowy - 2,35 km odejście Drogi Kiełpińskiej - 3,9 km rozwidlenie dróg, skręt ku płd.-wsch. - 5,0 km skrzyżowanie z Królewskim Brukiem, zejście w dolinę Trawny - 6,1 km rozwidlenie z Lisią Drogą, podejście na Szczucin - 7,0 km skrzyżowanie z Bukową Ścieżką - 7,7 km zbieg z Drogą Śmierdnicką - 7,8 km zbieg z Lisią Drogą u wylotu Zielonych Wrót - 8,1 km Droga Kołowska. - Landjöger Weg. /F2 � G4/ ZDROJE - P a r k L e ś n y o pow. 359 ha położony na płd.-wsch. Szczecina między ulicami Batalionów Chłopskich na płn., Letniskową na wsch. i Radosną na płd. i zach. Stanowi płn.-zach. część Parku Krajobrazowego Puszcza Bukowa. Środek jego zajmuje wyodrębniona grupa wzgórz bez nazwy (najwyższe wzniesienie 93,6 m n.p.m. na płd. od Jez. Szmaragdowego), o bogatej rzeźbie w znacznej mierze przekształconej przez człowieka, porośnięta zwartym kompleksem lasów komunalnych miasta Szczecina. Przeważa w nich bór mieszany sosnowo - dębowy o drzewostanach dwupiętrowych, w których piętro górne tworzy sosna zwyczajna, a dolne - dąb bezszypułkowy, buk zwyczajny i topola osika. W podszyciu dominuje podrost dębu z pojedynczą domieszką buka, jarzębina, osika, kruszyna i jałowiec. Tereny na płd.-zach. od ul. Grabowej to pozostałości parku Gustawa Adolfa Töpffera i jego szwagra Heinricha Grawitza, współwłaścicieli dawnej wielkiej cementowni "Stern" położonej po przeciwległej stronie ul. Batalionów Chłopskich; zachowały się fragmenty alei i fundamenty kilku budynków, zwłaszcza pałacu, który pod zachowanym do dziś tarasem mieścił sztuczną grotę, stanowiącą idealnie odwzorowaną imitację grot występujących w skałach wapiennych (krasowych); grota uległa dewastacji, w roku 1983 przebudowano ją na bar rozrywkowy. Przed grotą betonowy łuk o rozpiętości 30 m i wys. 3,6 m, wzniesiony w 1880 r.; drugi analogiczny łuk z 1889 r, stojący bliżej groty, rozebrano w czasie jej przebudowy. Na polance na wprost groty wyasfaltowana polanka na której dwa pomniki architektoniczne upamiętniające wyprodukowanie przez wspomnianą cementownię pierwszego i drugiego miliona ton cementu, przebudowane w 1983 r. Przy dojściu od strony ul. Grabowej głaz narzutowy o obw. 6,2 m i wys. 1,6 m, różowy granit średnioziarnisty, z tablicą inskrypcyjną. Dalej na zach. urwisko za którym rozległe wyrobisko dawnej kopalni kredy (Friedensburger Kreidegrube). Zachowała się częściowo sztolnia dawnej kopalni węgla brunatnego(chyba raczej kopalni surowców mineralnych do produkcji ceramiki ,a nie żaden węgiel) "Gwiazda Północy" (Nordstern) z 1901 r. Główną atrakcją jest Jezioro Szmaragdowe. Przy jego zach. brzegu Wojewódzki Ośrodek Szkolenia Pożarnictwa, w którego obrębie znajduje się parterowy budynek, mieszczący wybudowaną w 1914 r. jakoby dla loży masońskiej, salę o dług. 19 m, szer. 10 m i wys. 8 m, umieszczoną 27 m pod ziemią(byłem tam kilka razy, bo jest to teraz miejsce ogólnie dostępne , ale nic mi nie wiadomo o tak dużej sali); w czasie II wojny światowej wykorzystywano ją na schron przeciwlotniczy dla partyjnych i państwowych dygnitarzy hitlerowskich Szczecina. Nie jest prawdą szeroko rozpowszechniona pogłoska iż był to schron Hermana Göringa. Naprzeciw wylotu ul. Kopalnianej reustauracja i hotelik "Szmaragd" (dawna gajówka). Ok. 150 m na płn.-wsch. od niego kamienne schody do niezachowanej 30 metrowej wieży widokowej (Baresel Turm). Teren wielce urozmaicony, liczne punkty widokowe. /1,2/
- rezerwat przyrody utworzony w 1959 r. jako teren badań nad naturalnym odnawianiem się cisa na gruntach porolnych o słabym stopniu zbielicowania. Pow. 2,12 ha. Leży w płd.-zach. krańcu parku przy ul. Radosnej. /C/D1/2/
- nazwa dzielnicy Szczecina leżącej pomiędzy Regalicą , Podjuchami ,ulicą A.Struga , Oś. Słonecznym i Puszczą Bukową - przylegającej do Parku Leśnego Zdroje. Zdroje - Finkenwalde
ZGNIŁY GRZYB jezioro położone na obrzeżu Puszczy Bukowej obok płd.-wsch. krańca uroczyska Lisia Miedza w niewielkim podmokłym obniżeniu terenu. Lustro wody na wys. 27,6 m n.p.m., pow. 9,66 ha, największa dług. ok. 400 m, największa szer. ok. 190 m. Linia brzegowa nierozwinięta dług. ok. 1 km. Brzegi płaskie odkryte, częściowo niedostępne. Przyjmuje od wsch. bezimienny strumień spod Binowa, od płd.-zach. wypływa ciek łączący je z Krzekną. Obok tego wypływu dwa grodziska wczesnośredniowieczne: po stronie wsch. podkowiaste, bronione wałem z trzech stron, z czwartej przylegało dawniej bezpośrednio do brzegu jeziora; po stronie zach. potężne grodzisko stożkowe, wys. 42,7 m n.p.m., z niżej usytuowanym od zach. podgrodziem; miało stanowić niegdyś siedzibę możnego rodu Świętoborzyców władców ziemi kołbackiej i pyrzyckiej. Z jeziorem łączy się kilka legend, m.in.: 1) Obok jeziora miała mieszkać księżniczka, panująca nad wielkim i bogatym grodem. Ale była tak zarozumiała, że za nic miała wszelkie dary ludzkie, a nawet boskie. Szczególnie lubiła deptać chleb, wykonywała na nim orgiastyczne tańce, a gdy wyszła na spacer za miasto wybierała drogi najbardziej grząskie i kazała mościć je chlebem tak, aby mogła suchą nogą przejść przrez moczary. Za karę wraz ze swym grodem zapadła się pod ziemię i na tym miejscu powstało jezioro. 2) W dzień św. Jana o północy wychodzi z jeziora złotowłosa kobieta w bieli przynosząc szczęście każdemu, kogo spotka. Ale może ją zobaczyć tylko człowiek urodzony w czepku. A pod ziemią, głęboko, słychać o tym czasie głos dzwonów. 3) W czasie wojen napoleońskich Francuzi jechali na saniach, mając ze sobą dwa cudownej roboty dzwony zrabowane w okolicznych kościołach. Gdy wjechali na jezioro lód nie wytrzymał ciężaru i sanie wraz z ludźmi, końmi i dzwonami poszły na dno. W dzień św. Jana o południu słychać ich bicie. - Faule Griep. /D7/ ZIELAWA - Dolina Zielona, dolina Leniwki, urozmaicona krajobrazowo, miejscami malownicza, łączy dolinę Rudzianki z doliną Chojnówki. Na płn.-wsch. u stóp Małego Bukowca węzeł dróg i ścieżek, obok zbiegu Drogi Dolinnej ze Stróżną zalega Słupi Głaz. Dolina biegnie ku płn.-zach. wzdłuż płn. podnóża Bukowca, gdzie krzyżuje się z grzbietem którym przebiega Królewska Ścieżka (Siodło Zielawy), mija wylot Doliny Spadowej, przechodzi przez Orle Gniazdo, wkracza w obręb rezerwatu Bukowe Zdroje, nieco dalej dołącza z prawej dolina Świdnik, a zaraz po lewej Grobla Zielawy i łączący się z doliną Chojnówki w uroczysku Szwedzki Młyn. - Fauler Grund, Fauler Bruch, Grüner Bruch. /2,8,9/
- Droga Zielona, przebiegająca doliną Zielawy: 0,0 km zbieg z Drogą Dolinną - 0,4 km Siodło Zielawy - 1,1 km Orle Gniazdo - 1,2 km rozwidlenie drogi na dwa ramiona, po lewej źródło Leniwki - 1,6 km zbieg z doliną Świdnik - 1,8 km Grobla Zielawy, w lewo dojście do Drogi Chojnowskiej - 2,4 km Leniwka odpływa w lewo i uchodzi do Chojnówki - 2,5 km uroczysko Szwedzki Młyn, połączenie z Leśną Ścieżką. - Grüner Weg. /D3/
ZIELONA, DOLINA- zob. Zielawa (1) ZIELONA, DROGA- zob. Zielawa (2) ZIELONE WROTA krótki wąwóz między Zbójeckim Wierchem od płn. i Orlicą od płd., stanowiący wylot doliny Stromżyka na Polanę Trawiastą. Punkt widokowy. Przebiega tędy Lisia Droga. /G4/ ZIĘBY, DOLINA-odchodzi od Bukowca na zach., potem płd.-zach. (styk oddz. leśnych 286 i 303), wąska, miejscami dość stroma i podmokła, biegnie wzdłuż płn. podnóża Łowczyna i łączy się z szeroką doliną Ponikwy. W górnej partii przecięta Drogą Kołowską. - Finkengrund. /D3/ ZWIERZYNIEC niewielkie uroczysko w środkowej części puszczy położone między doliną Rudzianki na zach., Doliną Duchów na wsch. i Drogą Kołowską na płd. (oddz. leśny 301). W pobliżu zbiegu ścieżki przebiegającej Doliną Duchów z Drogą Kołowską, w odl. ok. 60 m od niej, zachował się pusty plac o wymiarach 100 x 110 m, który dawniej był otoczony ozdobnym ręcznie kutym ogrodzeniem żeliwnym (z kapliczką ?) stanowiący jakoby pozostałość dawnego zwierzyńca czyli zamkniętego miejsca przeznaczonego dla zwierzyny dokarmianej, hodowanej dla celów łowieckich. - Tiergarten. /D3/4/ ZYGZAK droga łącząca Drogę Kołowską u jej zach. wylotu na Polanę Kołowską z Drogą Furmańską w odl. 400 m od jej skrzyżowania z drogą Mazowiecką u wylotu na Polanę Binowską. Dług. 1,5 km, żużlowa (oddz. leśne 316,326 i 336). Biegnie z płn.-wsch. na płd.-zach. kilku szerokimi zakolami. Malownicza. - Wrick - Wrack Weg, Wrickwrackweg. /D4/ ŹRÓDEŁKO POD BUKOWCEM zob. Wikowisko ŹRÓDLISKA Dolina,między rzeką Karwią a Drogą Śmierdnicką. /G/H4/ ŹRÓDLISKOWA BUCZYNA im. dra Jerzego Jackowskiego, rezerwat przyrody w płd. części puszczy od Słonecznej Doliny na wsch. po uroczysko Gostkowo na zach. po obu stronach Drogi Siennej, utworzony dla ochrony zespołu buczyny źródliskowej, w której obok buków o nisko osadzonych miotlastych koronach występuje jesion wyniosły i dąb szypułkowy. Wnętrze lasu jest ocienione i wilgotne, co sprzyja pokrywaniu drzew przez porosty i glony. Na licznych kamieniach nad strumieniami rozwijają się mchy wapniolubne. W runie występują szczyr trwały i podagrycznik pospolity oraz pojedynczo typowe dla tego zespołu storczyki. W jarach rozwijają się lasy łęgowe, a w miejscach nisko położonych i zabagnionych, szczególnie nad jez. Glinna, płaty olszyn i łozowisk. Zbocza pagórków porasta zespół buczyny pomorskiej w różnych odmianach. Utworzony w 1956 r. obejmował pierwotnie pow. 120,28 ha, po zmianie w 1964 r. - 122,22 ha, w tym 58,96 ha pod ochroną ścisłą (oddz. leśne 226,231,232,233a-d) i 63,26 ha pod ochroną częściową (oddz. leśne 222fg, 223cdfg, 224dfg, 226, 229abc, 231, 232, 233abcd, 234a). - Na płn.-wsch. krańcu rezerwatu, obok zbiegu drogi Leśna Szosa - Gliniecki Bruk (- Dobropole) z drogą do ośrodka wypoczynkowego nad jez. Glinna Wąska ustawiono głaz narzutowy o obw. 4,6 m i wys. 1,4 m, granit ortoklazowy, różowy, gruboziarnisty z tablicą upamiętniającą dra Jerzego Jackowskiego, zasłużonego leśnika i obrońcę przyrody (oddz. leśny 223). Obok zalegają dwa inne głazy narzutowe: 1) blok granitu różowego gruboziarnistego o obw. 4,2 m i wys. 1,2 m; 2) blok granitu szarego gruboziarnistego o obw. 4,8 m i wys. 0,9 m. /F/G6/ ŻAGWICA zob. Diabelnica ŻEGLARZ (!) zob. Wodnik ŻOŁNIERSKA, DROGA- łączy Drogę Kołowską z drogą Zygzak, gruntowa. Jeszcze przed kilkudziesięciu laty zaczynała się w odl. ok. 100 m na wsch. od Przełęczy Bukowej i przez Przekop prowadziła na płd.-wsch. stokami Rosochy; dziś ten odcinek kończy się ślepo w gęstych zaroślach. Nowa droga bierze początek ok. 500 m dalej na wsch. na wprost wylotu Doliny Duchów i przebiega w kierunku płd. na styku oddz. leśnych 316, 325 i 317, 326. Dług. ok. 800 m. - Lother Steig, Lothersteig. /D4/ ŻURAWINA projektowany rezerwat przyrody we wsch. części puszczy, na wsch. od Drogi Trawiastej (oddz. leśny 34) dla ochrony torfowiska typu wysokiego z bogatą roślinnością mszarną i florą torfowców. /I5/ ŻYDOWCZYKwydłużone wzgórze o dwu wierzchołkach, z których wyższy liczy 88,0 m n.p.m., w zach. części puszczy między autostradą na zach. i Drogą Chlebowską na wsch. oraz przedłużeniem ul. Działdowskiej (Szczecin Źydowce) na płn. i Mostami na płd., porośnięte buczyną ponad 120-letnią (oddz. leśny 277). /B3/
|
